Aanhoudende koudegolf in januari zet wereldwijde infrastructuur onder druk en brengt risico's met zich mee

Een langdurige periode van extreem winterweer teistert momenteel verschillende continenten op 28 januari 2026, volgend op de passage van aanzienlijke stormsystemen over het noordelijk halfrond. Dit wijdverspreide atmosferische fenomeen stelt de kritieke infrastructuur zwaar op de proef en zorgt voor aanzienlijke uitdagingen voor de volksgezondheid in geografisch uiteenlopende regio's, variërend van Centraal-Europa tot het zuiden van de Verenigde Staten en Zuid-Azië. De volatiliteit van deze omstandigheden legt de systemische kwetsbaarheden bloot in de infrastructuurplanning die voorheen hoofdzakelijk was gebaseerd op historische klimaatverwachtingen.

In Duitsland blijven gevaarlijke omstandigheden onverminderd aanhouden, gekenmerkt door onophoudelijke sneeuwval, de dreiging van ijzel en krachtige windstoten die met name de centrale en bergachtige gebieden treffen. De autoriteiten hebben expliciete waarschuwingen afgegeven tegen niet-essentiële reizen vanwege de vorming van grootschalige gladheid, wat sinds 27 januari zowel het wegverkeer als het spoorvervoer ernstig heeft belemmerd. Deze verstoring is een echo van eerder extreem weer, zoals winterstorm Elli op 9 januari 2026, hoewel de huidige gebeurtenis wordt gekenmerkt door een zeer hardnekkige ijsafzetting. Ter context: op 26 januari 2026 annuleerde de luchthaven van Frankfurt 79 van de 1.035 geplande vluchten, terwijl het Berlijnse vervoersbedrijf BVG alle tramdiensten opschortte vanwege bevroren bovenleidingen.

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan blijven de naweeën van winterstorm Fern merkbaar in het zuiden van de Verenigde Staten, waar op 28 januari nog steeds gevaarlijk lage nachttemperaturen aanhouden, met name in gebieden zoals Shreveport, Louisiana. De National Weather Service had vooraf gewaarschuwd dat dit omvangrijke systeem, dat zijn tocht begon op 22 januari 2026, wijdverspreide ijzel en natte sneeuw zou brengen naar de Southern Plains en de lagere Mississippi-vallei. Opvangcentra in de getroffen gebieden blijven 24 uur per dag operationeel onder speciale protocollen voor guur weer om onderdak te bieden aan kwetsbare bewoners die te maken hebben met omstandigheden onder de 42 graden Fahrenheit.

In Texas gaf gouverneur Greg Abbott de Texas Division of Emergency Management de opdracht om vanaf 22 januari 2026 staatsmiddelen te activeren, waarbij personeel van instanties zoals het Texas Department of Transportation en de Texas National Guard werd ingezet om de toestand op de wegen te beheersen. De aanhoudende ijskoude periode is in het zuiden van de VS inmiddels in verband gebracht met diverse dodelijke slachtoffers. De politie van Fort Worth onderzoekt een sterfgeval op 27 januari als gevolg van de kou, terwijl Caddo Parish rond 25 januari ten minste twee doden door onderkoeling bevestigde. Deze incidenten komen overeen met bredere rapportages over winterstorm Fern, die op 26 januari werd gelinkt aan ten minste 30 doden in 11 staten, vergezeld van stroomuitval voor meer dan een miljoen klanten door geknakte elektriciteitsmasten.

De wereldwijde impact wordt verder vergroot door de situatie in Pakistan, dat momenteel een uitdagende winterperiode doormaakt nu een krachtig westelijk weersysteem aanhoudende regen en zware sneeuwval naar de noordelijke en bergachtige zones brengt. De temperaturen kelderden daar en bereikten op 27 januari dieptepunten nabij -7°C op verschillende locaties, wat leidde tot gecoördineerde militaire en civiele reddingsoperaties om wegafsluitingen te beheren en lawinerisico's te beperken. Sher Muhammad, een expert op het gebied van de cryosfeer bij het International Centre for Integrated Mountain Development, waarschuwde dat dergelijke intense sneeuwval laat in het seizoen het sneeuwdek destabiliseert, waardoor het risico op lawines en aardverschuivingen toeneemt zodra de temperaturen uiteindelijk stijgen.

Deze klimatologische volatiliteit onderstreept een bredere onvoorspelbaarheid, ondanks het feit dat de Pakistan Meteorological Department opmerkte dat de totale seizoensgebonden sneeuwvalniveaus op 27 januari 2026 feitelijk onder het gemiddelde bleven. De samenloop van deze extreme weersomstandigheden op verschillende continenten benadrukt de noodzaak voor een fundamentele herwaardering van de mondiale paraatheid op het gebied van infrastructuur. Terwijl landen als Duitsland en de Verenigde Staten worstelen met de directe gevolgen voor hun transport- en energienetwerken, herinneren de gebeurtenissen in Pakistan ons aan de ecologische gevaren die gepaard gaan met onvoorspelbare winterpatronen buiten de historische normen.