Vijf Levensstijlpijlers Bepalen Gezonde Levensduur tot 2026

De wereldwijde stijging van de levensverwachting is een indicator van maatschappelijke vooruitgang. In regio's zoals Catalonië is dit fenomeen duidelijk zichtbaar, waar het aantal honderdjarigen de grens van 3.000 heeft overschreden, een verdubbeling ten opzichte van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Deze toename in levensjaren brengt de noodzaak met zich mee om de kwaliteit van die extra tijd te waarborgen. De focus verschuift van louter verlenging naar het garanderen van welzijn en vitaliteit gedurende de gehele levensloop, met als doel de 'gezondheidskloof' tussen levensduur en gezonde levensjaren te dichten. De realisatie van een lang en gezond leven is een samenspel van genetica, omgevingsfactoren en, primair, individuele levensgewoonten.

Vooruitkijkend naar 2026 benadrukken gezondheidswetenschappers vijf fundamentele gedragsmatige pijlers voor optimaal ouder worden. Deze aanbevelingen zijn relevant in contexten zoals Spanje, waar de levensverwachting bij geboorte 83,77 jaar bedraagt, significant boven het wereldwijde gemiddelde van 74,2 jaar voor vrouwen en 69,8 jaar voor mannen volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De eerste pijler is voeding, waarbij het Mediterrane dieet als standaard wordt beschouwd. Dit patroon, rijk aan verse, lokale producten en olijfolie, beperkt bewerkte voedingsmiddelen en is rijk aan polyfenolen die ontstekingen kunnen onderdrukken. Studies suggereren dat dit dieet het risico op hart- en vaatziekten kan verminderen en de kans op diabetes type 2 met 35 procent kan verlagen. De tweede pijler is dagelijkse beweging, waarbij constante activiteit zoals wandelen de voorkeur krijgt boven uitsluitend formele oefeningen. Het behoud van spiermassa na het zeventigste levensjaar blijft essentieel, waarbij een Body Mass Index (BMI) tussen 22 en 27 voor een persoon van 1,70 meter als gezond kan worden beschouwd.

De derde cruciale gewoonte is het garanderen van zeven tot acht uur kwalitatieve slaap per nacht. Voldoende slaap is wetenschappelijk noodzakelijk om cellulaire veroudering te vertragen en de afvoer van afvalstoffen uit de hersenen te faciliteren, een proces waarbij hersencellen tijdelijk krimpen. Een tekort aan slaap wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op aandoeningen zoals obesitas en Alzheimer. De vierde pijler betreft het onderhouden van robuuste sociale verbindingen, wat een directe correlatie vertoont met cognitieve gezondheid en stressreductie. Onderzoek wijst uit dat ouderen met beperkt sociaal contact een snellere krimp van de hersenen ervaren, en sterke netwerken verminderen het risico op eenzaamheid en depressie.

Tot slot is de optimalisatie van de leefomgeving, met een voorkeur voor groene zones en schone lucht, van belang, vergelijkbaar met de omstandigheden in zogenaamde 'Blue Zones'. De omgeving, in combinatie met de levensstijl, verklaart mede de hoge levensverwachting in landen als Spanje, waar het openbare zorgstelsel bovendien hoog aangeschreven staat. Het bereiken van succesvolle, gezonde levensjaren wordt uiteindelijk significant bepaald door de proactieve, dagelijkse levensstijlkeuzes die men maakt om de kwaliteit van de verlengde periode te maximaliseren.