Elon Musk tại Davos: Năng lượng mặt trời của Trung Quốc có thể gấp ba lần Mỹ vào năm 2026, tạo lợi thế áp đảo trong cuộc đua AI

Tại phiên họp thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos vào đầu tháng 1 năm 2026, tỷ phú Elon Musk, người đứng đầu Tesla và SpaceX, đã đưa ra những nhận định quan trọng về sự cân bằng năng lượng toàn cầu và tầm ảnh hưởng của nó đối với vị thế thống trị trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Ông Musk đặc biệt nhấn mạnh vào tốc độ tăng trưởng thần tốc của ngành sản xuất điện tại Trung Quốc, vốn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi việc triển khai năng lượng mặt trời trên quy mô khổng lồ. Theo quan điểm của ông, điều này đang đưa Bắc Kinh vào vị thế tiên phong trong việc đảm bảo nguồn lực năng lượng cho các công nghệ AI vốn cực kỳ tiêu tốn tài nguyên.

Luận điểm cốt lõi mà Musk đưa ra là đến cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, sản lượng điện dự kiến của Trung Quốc có thể vượt mức của Hoa Kỳ tới ba lần. Sự chênh lệch này được dự báo sẽ tạo ra một lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định trong cuộc đua giành quyền kiểm soát công nghệ AI toàn cầu. Các số liệu thống kê tính đến cuối năm 2025 cho thấy công suất hệ thống điện của Trung Quốc đã đạt mức 3,75 terawatt, tương đương với tổng công suất lắp đặt của các nhà máy điện tại nước này là 3,75 tỷ kW vào cuối tháng 10 năm 2025. Trong khi đó, công suất tại Mỹ ước tính chỉ đạt khoảng 1,30 terawatt. Trước đó, vào năm 2024, Trung Quốc đã chiếm tới 33,2% sản lượng điện toàn cầu, so với con số 14,2% của Hoa Kỳ.

Trong các phiên thảo luận tại diễn đàn, bao gồm cả cuộc đối thoại với Tổng giám đốc BlackRock là Larry Fink, Elon Musk đã chỉ rõ rằng năng lượng hiện là yếu tố kìm hãm chính đối với sự phát triển theo cấp số nhân của trí tuệ nhân tạo. Ông giải thích rằng tốc độ sản xuất chip xử lý đang tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với khả năng tiếp cận nguồn điện ổn định. Tại thị trường Mỹ, việc mở rộng các cơ sở năng lượng mặt trời đang bị hạn chế bởi những rào cản lớn, mà theo Musk là do các chính sách thuế quan nhập khẩu cao đang làm gia tăng chi phí triển khai một cách nhân tạo.

Chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, vốn được thiết kế để bảo vệ các nhà sản xuất nội địa, đang vô tình làm phức tạp hóa quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, do các nhà phát triển dự án từ lâu đã phụ thuộc vào nguồn cung giá rẻ từ nước ngoài. Vào năm 2024, khoảng 75% các tế bào và mô-đun năng lượng mặt trời tại Mỹ là hàng nhập khẩu. Các biện pháp thuế do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt, bao gồm mức thuế 50% đối với hàng hóa từ Trung Quốc và các cuộc điều tra nhắm vào các quốc gia Đông Nam Á, đã dẫn đến sự leo thang về chi phí và gây gián đoạn nghiêm trọng cho các chuỗi cung ứng.

Trái ngược với tình hình đó, dữ liệu cuối năm 2025 cho thấy công suất lắp đặt năng lượng mặt trời của Trung Quốc đã chạm mốc 1,2 tỷ kW, tăng trưởng 35,4% chỉ trong vòng một năm. Tổng công suất từ các nguồn năng lượng tái tạo, bao gồm cả điện gió và điện mặt trời, tại Trung Quốc đã vượt qua con số 1,841 TW, chiếm 47,3% toàn bộ hệ thống năng lượng quốc gia. Đáng chú ý, công suất của các nguồn năng lượng sạch này đã chính thức vượt qua nhiệt điện than từ nửa đầu năm 2024. Nhu cầu tiêu thụ điện từ các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất; theo dự báo của IEA, con số này sẽ đạt 1000 TWh vào năm 2026, tương đương với tổng lượng điện tiêu thụ hàng năm của toàn nước Nga vào năm 2024.

Như vậy, những phát biểu của Elon Musk tại Davos đã khẳng định rằng hạ tầng năng lượng, chứ không chỉ đơn thuần là năng lực tính toán, sẽ trở thành nhân tố quyết định ưu thế công nghệ trong những năm tới. Sự tương phản giữa mức tăng trưởng kỷ lục trong sản xuất điện tại Trung Quốc và những rào cản pháp lý nội bộ tại Mỹ đang vẽ nên một bức tranh rõ nét về cuộc dịch chuyển quyền lực trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.