Kazakhstan Đảm Nhận Vai Trò Chủ Tịch EAEU Năm 2026: Tập Trung Vào AI và Đa Dạng Hóa Kinh Tế

Kể từ tháng 1 năm 2026, Cộng hòa Kazakhstan sẽ chính thức tiếp quản vị trí Chủ tịch các cơ quan của Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), nhận trách nhiệm này từ Cộng hòa Belarus. Tổng thống Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, đã xác định năm lĩnh vực công tác trọng tâm cho nhiệm kỳ chủ tịch, những lĩnh vực này hoàn toàn phù hợp với Tuyên bố dài hạn mang tên “Con đường Kinh tế Á-Âu” kéo dài đến năm 2045. Sự chuyển giao quyền lực này diễn ra đúng vào thời điểm EAEU bước vào thập kỷ thứ hai hoạt động, trong bối cảnh các quốc gia thành viên vẫn duy trì được động lực kinh tế ổn định bất chấp những thách thức toàn cầu đang diễn ra.

Ưu tiên cốt lõi mà Tổng thống Tokayev đề xuất là việc tích hợp sâu rộng các công nghệ Trí tuệ Nhân tạo (AI) như một nhân tố mới thúc đẩy sự xích lại gần nhau về kinh tế. Người đứng đầu nhà nước đã khởi xướng việc xây dựng một hệ thống quản lý luồng hàng hóa tích hợp trong khuôn khổ EAEU, hoạt động dựa trên nền tảng AI. Mục tiêu cụ thể của sáng kiến này là rút ngắn đáng kể thời gian giao hàng và giảm thiểu tối đa chi phí tài chính, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh chung của các hành lang vận tải Á-Âu. Kazakhstan, thông qua việc triển khai dự án thí điểm Smart Cargo và chuyển đổi các tài liệu hậu cần sang định dạng điện tử, sẵn sàng đề xuất các nền tảng kỹ thuật số của mình để các đối tác trong Liên minh cùng tích hợp. Đặc biệt, một Tuyên bố chung về Phát triển AI có trách nhiệm trong EAEU dự kiến sẽ được ký kết tại Astana vào năm 2026.

Trọng tâm chiến lược thứ hai hướng tới việc định vị EAEU trở thành một trung tâm hậu cần hàng đầu trên toàn lục địa. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện đồng bộ cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và hải quan. Tổng thống Tokayev nhấn mạnh vai trò của EAEU như một cây cầu địa chính trị quan trọng nối liền Đông và Tây, đồng thời khẳng định sự cần thiết phải đảm bảo hàng hóa lưu thông thông suốt bằng cách loại bỏ các rào cản hành chính và quan liêu. Mục tiêu này song hành với chiến lược kinh tế nội địa của Kazakhstan cho đến năm 2029, bao gồm việc phát triển mạng lưới đường bộ và đường sắt nhằm tối ưu hóa quá trình trung chuyển hàng hóa giữa Trung Quốc và Châu Âu.

Song song với các nhiệm vụ hội nhập khu vực, Kazakhstan đặt mục tiêu thực hiện quá trình chuyển đổi kinh tế nội bộ mạnh mẽ, với tham vọng tăng gấp đôi Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2029, đạt mức 450 tỷ đô la Mỹ. Để hiện thực hóa mục tiêu đầy tham vọng này, đòi hỏi phải tăng cường đầu tư vào tài sản cố định từ mức 41 tỷ đô la trong năm 2024 lên 103 tỷ đô la vào năm 2029, chính phủ đang tích cực theo đuổi chính sách tăng trưởng chủ động. Ngoài việc giảm sự phụ thuộc vào lĩnh vực dầu khí, các động lực tăng trưởng chính được xác định là công nghiệp chế biến, thương mại và nông nghiệp. Dự báo tăng trưởng GDP cho năm 2026 được đặt ở mức 5,4%. Trong khuôn khổ Kế hoạch Phát triển Cơ sở hạ tầng Quốc gia đến năm 2029, dự kiến sẽ có 204 dự án được triển khai trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, cấp nước và số hóa. Hơn nữa, Khái niệm Phát triển Khu vực Phi Dầu mỏ giai đoạn 2025–2040 nhằm mục tiêu nâng tổng công suất chế biến từ 18 triệu tấn mỗi năm lên 39 triệu tấn mỗi năm vào năm 2040.

Ngoài các ưu tiên về số hóa và hậu cần, chương trình nghị sự của Kazakhstan còn bao gồm việc đảm bảo thương mại miễn thuế và mở rộng mạng lưới quan hệ thương mại quốc tế. Điều này bao gồm việc tăng cường đối thoại với các quốc gia thuộc Khối Phương Nam, Châu Phi và Thế giới Ả Rập. Tổng thống Belarus, Alexander Lukashenko, bày tỏ sự tin tưởng rằng nhiệm kỳ chủ tịch của Astana sẽ mang lại luồng sinh khí mới cho sự phát triển hội nhập kinh tế Á-Âu. Việc thực hiện các biện pháp đã công bố được kỳ vọng sẽ củng cố tính ứng dụng thực tiễn của EAEU, giúp Liên minh trở nên hiệu quả và tiến bộ hơn về mặt công nghệ.