EU và Ấn Độ ký kết Hiệp định Thương mại Tự do toàn diện: Bước ngoặt lịch sử cho kinh tế toàn cầu

Vào ngày 27 tháng 1 năm 2026, tại thủ đô New Delhi, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - EU lần thứ 16, Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ đã chính thức ký kết Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) toàn diện. Sự kiện trọng đại này đánh dấu sự kết thúc của gần hai thập kỷ đàm phán đầy cam go, vốn được bắt đầu từ năm 2007 và được tái khởi động mạnh mẽ vào năm 2022. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, bà Ursula von der Leyen, đã không ngần ngại mô tả thỏa thuận này là "mẹ của mọi thỏa thuận", khẳng định tầm vóc và ý nghĩa chiến lược to lớn của nó đối với cả hai bên trong bối cảnh kinh tế mới.

Thỏa thuận mới thiết lập một khu vực thương mại tự do khổng lồ với quy mô dân số lên tới 2 tỷ người, kết nối hai trong số những nền kinh tế lớn nhất thế giới, hiện đóng góp khoảng 25% GDP toàn cầu. Trọng tâm của hiệp định là việc tự do hóa tiếp cận thị trường sâu rộng: EU cam kết loại bỏ hoặc cắt giảm thuế quan đối với 99,5% hàng hóa xuất khẩu từ Ấn Độ. Ngược lại, phía Ấn Độ cũng đưa ra các ưu đãi thuế quan bao phủ 97,5% giá trị thương mại xuất khẩu từ EU. Dự kiến, các nhà xuất khẩu châu Âu sẽ tiết kiệm được tới 4.000 tỷ euro tiền thuế mỗi năm, đồng thời thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu của EU sang Ấn Độ tăng trưởng vượt bậc, dự báo đạt mức 107,6% vào năm 2032.

Đi sâu vào các lĩnh vực cụ thể, Ấn Độ đã đồng ý lộ trình giảm thuế nhập khẩu ô tô từ mức 110% xuống chỉ còn 10% vào năm 2030, đồng thời xóa bỏ hoàn toàn thuế đối với phụ tùng ô tô trong vòng 5 đến 10 năm tới. Thuế rượu vang cũng sẽ giảm dần từ mức 150% xuống mức tối thiểu là 20%. Các cam kết tương hỗ khác bao gồm việc cắt giảm thuế đối với máy móc thiết bị (lên đến 44%), hóa chất (lên đến 22%) và dược phẩm (lên đến 11%) từ EU. Ngoài ra, các doanh nghiệp châu Âu sẽ được trao quyền tiếp cận ưu đãi vào thị trường dịch vụ của Ấn Độ, bao gồm các lĩnh vực trọng yếu như tài chính và vận tải hàng hải. Tuy nhiên, để bảo vệ sản xuất nội địa, EU vẫn duy trì thuế quan đối với một số mặt hàng nông sản nhạy cảm như thịt bò, đường và gạo.

Bên cạnh các điều khoản thương mại thuần túy, hội nghị thượng đỉnh lần này còn chứng kiến việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược đầu tiên giữa EU và Ấn Độ trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng, làm nổi bật tầm quan trọng về địa chính trị của thỏa thuận. Các nhà phân tích nhận định rằng sự hợp tác này nhằm củng cố mối liên kết với Ấn Độ như một cường quốc thế giới có tầm ảnh hưởng lớn. Hiệp định được xem là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của EU nhằm giảm thiểu rủi ro và đa dạng hóa các tuyến đường thương mại toàn cầu. Các cam kết chung cũng bao gồm các điều khoản về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và một bản ghi nhớ về hợp tác di chuyển, giúp đơn giản hóa thủ tục cho sinh viên và các chuyên gia lành nghề giữa hai khu vực.

Trong năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ hai chiều đã vượt ngưỡng 180 tỷ euro, củng cố vị thế của EU là đối tác thương mại lớn nhất của New Delhi. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã ca ngợi hiệp định này là "ví dụ hoàn hảo về quan hệ đối tác", được thiết kế để đảm bảo sự ổn định cho trật tự thế giới. Sau khi hoàn tất quá trình rà soát pháp lý dự kiến kéo dài từ 5 đến 6 tháng, hiệp định thương mại tự do này được kỳ vọng sẽ chính thức có hiệu lực trong năm dương lịch 2026, mở ra một chương mới đầy triển vọng cho quan hệ hợp tác kinh tế và chiến lược giữa hai khối kinh tế hàng đầu thế giới.