EU en India bezegelen historisch vrijhandelsakkoord voor economische en strategische samenwerking

Op 27 januari 2026 markeerde de zestiende India-EU-top in New Delhi een historisch moment met de officiële ondertekening van een allesomvattend vrijhandelsakkoord (FTA) tussen de Europese Unie en India. Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, omschreef dit pact treffend als de "moeder van alle deals". Met deze ondertekening komt er een einde aan een onderhandelingsproces dat bijna twee decennia heeft geduurd; de gesprekken begonnen oorspronkelijk in 2007 en werden na een onderbreking in 2022 met hernieuwde ambitie hervat.

Dit akkoord legt de basis voor een enorme vrijhandelszone die een gecombineerde populatie van 2 miljard mensen beslaat. Het vertegenwoordigt een aanzienlijke verdieping van de economische en strategische relaties tussen twee van de grootste economieën ter wereld, die gezamenlijk goed zijn voor circa 25% van het mondiale bbp. Een kernpunt van de overeenkomst is de verregaande liberalisering van de markttoegang. De EU heeft toegezegd de tarieven op 99,5% van de Indiase goederenexport te schrappen of te verlagen, terwijl India tariefconcessies doet die 97,5% van de commerciële waarde van de EU-export dekken. Naar schatting zullen Europese exporteurs jaarlijks tot wel 4.000 miljard euro aan tarieven besparen, terwijl de export van de EU naar India tegen 2032 met een geprojecteerde 107,6% zal toenemen.

Binnen de specifieke sectorafspraken is overeengekomen dat India de invoerrechten op auto's stapsgewijs zal verlagen van 110% naar 10% tegen het jaar 2030. Daarnaast worden de tarieven op auto-onderdelen over een periode van vijf tot tien jaar volledig geëlimineerd. Ook de wijnsector ziet een significante verandering met een progressieve verlaging van de tarieven van 150% naar een minimum van 20%. De wederzijdse verplichtingen omvatten tevens de afschaffing of verlaging van rechten op machinebouw (tot 44%), chemicaliën (tot 22%) en farmaceutische producten (tot 11%) uit de EU. Bovendien krijgen Europese ondernemingen preferentiële toegang tot de Indiase dienstenmarkt, waaronder de financiële sector en de maritieme scheepvaart. De EU handhaaft echter wel tarieven op bepaalde gevoelige landbouwproducten, zoals rundvlees, suiker en rijst.

Naast de handelsbepalingen werd tijdens de top het eerste strategische partnerschap tussen de EU en India op het gebied van veiligheid en defensie gelanceerd, wat de geopolitieke relevantie van de overeenkomst benadrukt. Analisten wijzen op de sterke strategische dimensie van deze samenwerking, die bedoeld is om de banden met India als invloedrijke wereldmacht te verstevigen. Het akkoord wordt beschouwd als onderdeel van een bredere strategie voor risicovermindering en de diversificatie van handelsroutes. De afspraken omvatten ook strikte bepalingen voor de bescherming van intellectuele eigendomsrechten en een memorandum over wereldwijde mobiliteit, dat de uitwisseling van studenten en gekwalificeerde professionals moet vergemakkelijken.

In het jaar 2025 overtrof de bilaterale handel in goederen en diensten de 180 miljard euro, waarmee de EU de belangrijkste handelspartner van New Delhi is geworden. De Indiase premier Narendra Modi noemde de overeenkomst een "perfect voorbeeld van partnerschap" dat zal bijdragen aan de stabiliteit van de internationale orde. Na een juridische screening die naar verwachting vijf tot zes maanden zal duren, zal het verdrag in de loop van het kalenderjaar 2026 officieel in werking treden.