UE i Indie podpisują przełomową umowę o wolnym handlu: Nowa era współpracy gospodarczej

W dniu 27 stycznia 2026 roku w Nowym Delhi, podczas Szesnastego Szczytu Indie-UE, doszło do oficjalnego sfinalizowania kompleksowej Umowy o Wolnym Handlu (FTA) między Unią Europejską a Indiami. To historyczne porozumienie, które przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen określiła mianem „matki wszystkich umów”, stanowi zwieńczenie niemal dwóch dekad trudnych negocjacji. Proces ten, zapoczątkowany jeszcze w 2007 roku i wznowiony z nową energią w 2022 roku, otwiera zupełnie nowy rozdział w relacjach między Brukselą a Delhi.

Nowo utworzona strefa wolnego handlu obejmuje populację liczącą łącznie 2 miliardy ludzi, co czyni ją jednym z największych rynków na świecie. Współpraca ta zacieśnia więzi ekonomiczne i strategiczne między dwiema potęgami, które wspólnie generują około 25% światowego PKB. Fundamentem porozumienia jest szeroko zakrojona liberalizacja dostępu do rynków: Unia Europejska zobowiązała się do zniesienia lub znacznej redukcji ceł na 99,5% indyjskiego eksportu towarowego. Z kolei Indie zaoferowały ustępstwa taryfowe obejmujące 97,5% wartości komercyjnej eksportu pochodzącego z krajów UE. Szacuje się, że dzięki tym zmianom europejscy eksporterzy będą oszczędzać nawet 4 000 miliardów euro rocznie na opłatach celnych, a prognozowany wzrost eksportu z UE do Indii ma wynieść 107,6% do 2032 roku.

Szczegółowe zapisy umowy przewidują m.in. etapowe obniżanie indyjskich ceł na samochody z obecnego poziomu 110% do zaledwie 10% do 2030 roku. W przypadku części samochodowych taryfy zostaną całkowicie zniesione w ciągu najbliższych pięciu do dziesięciu lat. Znaczące zmiany dotkną również sektora alkoholowego, gdzie cła na wino spadną ze 150% do minimalnego poziomu 20%. Wzajemne zobowiązania obejmują także redukcję obciążeń w sektorze maszynowym (do 44%), chemicznym (do 22%) oraz farmaceutycznym (do 11%) dla produktów z UE. Europejskie firmy zyskają ponadto preferencyjny dostęp do indyjskiego rynku usług, w tym w obszarze finansów i transportu morskiego. Jednocześnie Unia Europejska utrzyma ochronę celną na wybrane, wrażliwe produkty rolno-spożywcze, takie jak wołowina, cukier oraz ryż.

Oprócz aspektów czysto handlowych, podczas szczytu zainicjowano pierwsze w historii partnerstwo strategiczne między UE a Indiami w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Podkreśla to ogromne znaczenie geopolityczne całego porozumienia, które analitycy postrzegają jako krok w stronę wzmocnienia pozycji Indii jako wpływowej siły globalnej. Umowa ta wpisuje się w szerszą strategię dywersyfikacji szlaków handlowych oraz ograniczania ryzyka w globalnych łańcuchach dostaw. Dokument zawiera również istotne zapisy dotyczące ochrony praw własności intelektualnej oraz memorandum o globalnej współpracy w zakresie mobilności, co ma znacząco ułatwić przemieszczanie się studentów oraz wysoko wykwalifikowanych specjalistów między oboma regionami.

Warto zaznaczyć, że już w 2025 roku dwustronne obroty towarowe i usługowe przekroczyły wartość 180 miliardów euro, co ugruntowało pozycję UE jako najważniejszego partnera handlowego Nowego Delhi. Premier Indii, Narendra Modi, opisał zawarte porozumienie jako „idealny przykład partnerstwa”, którego celem jest zapewnienie stabilności w obecnym porządku światowym. Obecnie dokument czeka na proces weryfikacji prawnej, który według przewidywań potrwa od pięciu do sześciu miesięcy. Oczekuje się, że po dopełnieniu wszystkich formalności, umowa wejdzie w życie w ciągu roku kalendarzowego 2026.