EU và Australia Tái Khởi Động Đàm Phán FTA: Bài Toán Hạn Ngạch Thịt và Chỉ Dẫn Địa Lý

Liên minh Châu Âu (EU) và Australia đã chính thức nối lại các cuộc đàm phán về Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) sau một thời gian dài bị đình trệ từ năm 2023. Các cuộc thảo luận mang tính xây dựng đã diễn ra tại Brussels vào ngày 12 và 13 tháng 2 năm 2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực hàn gắn và thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương. Sự kiện này có sự góp mặt của Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell cùng hai Ủy viên EU là Maroš Šefčovič và Christophe Hansen, thể hiện quyết tâm chính trị cao độ từ cả hai phía nhằm đạt được một bước đột phá chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Mặc dù bầu không khí đàm phán diễn ra tích cực, nhưng con đường đi đến thỏa thuận cuối cùng vẫn còn đối mặt với những rào cản lớn. Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất là quyền tiếp cận thị trường EU của các sản phẩm thịt đỏ từ Australia, bao gồm thịt bò và thịt cừu. Với một thị trường tiêu dùng rộng lớn gồm khoảng 450 triệu người, Australia đang nỗ lực giành được hạn ngạch miễn thuế hàng năm ít nhất 30.000 tấn thịt bò, với kỳ vọng có thể nâng con số này lên 40.000 tấn. Đây là yêu cầu sống còn đối với các nhà xuất khẩu Australia, và cũng chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự bế tắc trong các vòng đàm phán hồi năm 2023.

Bên cạnh câu chuyện về nông sản, vấn đề Chỉ dẫn địa lý (GIs) cũng là một "nút thắt" khó gỡ trong tiến trình thương thảo. EU kiên quyết yêu cầu Australia hạn chế sử dụng các tên gọi thực phẩm và đồ uống có nguồn gốc từ châu Âu như "prosecco" hay "feta", chỉ cho phép các nhà sản xuất tại lục địa già được sử dụng những nhãn hiệu này. Cuộc tranh luận về quyền sở hữu trí tuệ và nhãn hiệu này đã kéo dài kể từ khi tiến trình đàm phán bắt đầu vào năm 2018. Bộ trưởng Don Farrell tái khẳng định rằng Australia rất mong muốn đạt được thỏa thuận, nhưng sẽ không chấp nhận một "thỏa thuận bằng mọi giá" nếu nó không bảo vệ được lợi ích cốt lõi của quốc gia.

Bối cảnh địa chính trị hiện nay đang tạo thêm động lực cho cả hai bên tiến gần lại nhau hơn. EU đang ráo riết tìm cách đa dạng hóa nguồn cung các khoáng sản quan trọng như lithium và đồng, vốn là thế mạnh của Australia, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường khác và củng cố hệ thống thương mại đa phương trước áp lực bảo hộ toàn cầu. Số liệu thống kê năm 2024 cho thấy kim ngạch thương mại song phương đã vượt mức 87,5 tỷ euro, khẳng định vị thế của EU là đối tác thương mại lớn thứ ba của Australia. Dự kiến, nếu các cuộc đàm phán tại Brussels đạt kết quả khả quan, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen sẽ có chuyến thăm tới Australia vào giữa tháng 2 để chính thức ký kết hiệp định.

Ngoài các nội dung về kinh tế và thương mại, các nhà quan sát ngoại giao còn chỉ ra khả năng hai bên sẽ ký kết một thỏa thuận an ninh riêng biệt. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa EU và Australia đang được nâng cấp lên một tầm cao mới, không chỉ dừng lại ở các con số xuất nhập khẩu mà còn là sự gắn kết về mặt chiến lược và giá trị giữa các quốc gia dân chủ. Ông Jason Collins, Giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Châu Âu - Australia, bày tỏ sự lạc quan về triển vọng của hiệp định. Ông nhấn mạnh rằng trong một thế giới đầy biến động, việc thắt chặt liên kết thông qua một hiệp định thương mại toàn diện là điều vô cùng cần thiết cho sự thịnh vượng và ổn định lâu dài.

Việc tái khởi động các vòng đàm phán tại Brussels không chỉ là một nỗ lực ngoại giao mà còn là một bước đi chiến lược để định hình lại bản đồ thương mại khu vực. Với những tiềm năng to lớn về khoáng sản và nông nghiệp từ Australia kết hợp với sức mạnh công nghệ và thị trường tiêu thụ của EU, hiệp định FTA này hứa hẹn sẽ mở ra một chương mới đầy triển vọng. Tuy nhiên, sự thành công cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng thỏa hiệp của cả hai bên đối với những vấn đề nhạy cảm đã tồn tại suốt nhiều năm qua, nhằm hướng tới một lợi ích chung to lớn hơn trong tương lai gần.