EU en Australië hervatten onderhandelingen over vrijhandelsakkoord: Vleesquota en geografische aanduidingen blijven de belangrijkste struikelblokken

De Europese Unie en Australië hebben de diplomatieke gesprekken over een veelomvattend vrijhandelsverdrag (FTA) officieel hervat, nadat deze in 2023 abrupt waren onderbroken. Uit de constructieve beraadslagingen die op 12 en 13 februari 2026 in Brussel plaatsvonden, spreekt een duidelijke ambitie om tot een doorbraak te komen in de bilaterale relaties. Tijdens dit diplomatieke offensief ontmoette de Australische minister van Handel, Don Farrell, de Eurocommissarissen Maroš Šefčovič en Christophe Hansen. Deze hernieuwde dialoog onderstreept het grote strategische belang dat de EU hecht aan stabiele partnerschappen binnen de Indo-Pacifische regio.

Ondanks de positieve toon blijven er twee fundamentele obstakels die een definitieve afronding van de deal bemoeilijken. Het eerste knelpunt betreft de markttoegang voor Australisch rund- en lamsvlees tot de Europese Unie, een markt die ongeveer 450 miljoen consumenten omvat. Canberra houdt vast aan de eis voor een jaarlijks belastingvrij quotum voor rundvlees van ten minste 30.000 ton, met de mogelijkheid om dit volume op termijn te verhogen naar 40.000 ton. Voor de Australische exportsector is dit een ononderhandelbaar punt; de onenigheid over deze specifieke landbouwquota was in 2023 immers de directe aanleiding voor de eerdere patstelling in de onderhandelingen.

Een tweede hete hangijzer in het overlegproces draait om de zogeheten Geografische Aanduidingen (GA's). De Europese Unie eist strikte beperkingen op het gebruik van namen zoals "prosecco" en "feta", die volgens Brussel uitsluitend door Europese producenten mogen worden gevoerd. Dit geschil over de etikettering en bescherming van streekproducten is een langdurige barrière in het onderhandelingstraject dat al in 2018 werd opgestart. Minister Farrell bevestigde weliswaar de bereidheid van Australië om tot een akkoord te komen, maar hij benadrukte resoluut dat zijn land geen "deal om de deal" zal sluiten als deze niet volledig in lijn is met de nationale belangen.

De huidige intensivering van de gesprekken vindt plaats tegen de achtergrond van ingrijpende geopolitieke verschuivingen. De EU is zeer geïnteresseerd in het diversifiëren van haar aanvoerlijnen voor kritieke mineralen, zoals lithium en koper, waarbij Australië als een betrouwbare en strategische leverancier wordt gezien. Bovendien streven beide partijen naar een versterking van het multilaterale handelssysteem als tegenwicht voor de groeiende mondiale protectionistische druk. In 2024 oversteeg de bilaterale handelswaarde al de grens van 87,5 miljard euro, waarmee de EU de op twee na grootste handelspartner van Australië is. Indien de gesprekken succesvol worden afgerond, zal Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, medio februari naar Australië reizen voor de officiële ondertekening van het verdrag.

Naast de louter economische en commerciële componenten wijzen diplomatieke bronnen op de waarschijnlijke totstandkoming van een afzonderlijk veiligheidsakkoord. Een dergelijke overeenkomst zou de bilaterale betrekkingen naar een strategisch niveau tillen dat de handel ver overstijgt. Jason Collins, de topman van de European-Australian Business Council, sprak zijn volle vertrouwen uit in het bereiken van een definitief akkoord. Hij onderstreepte dat beide kampen zich terdege bewust zijn van de cruciale waarde van dit verdrag voor het verstevigen van de onderlinge banden tussen democratische naties in een steeds onvoorspelbaarder mondiaal klimaat.