Mỹ kêu gọi đồng minh điều chiến hạm đến eo biển Hormuz trong bối cảnh an ninh hàng hải bất ổn do xung đột Mỹ-Israel-Iran

Tình hình địa chính trị tại khu vực Vùng Vịnh đã rơi vào trạng thái cực kỳ báo động sau khi những căng thẳng giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran leo thang mạnh mẽ. Sự đối đầu này đã gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy chiến lược quan trọng nhất thế giới. Cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, bắt đầu bằng các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel, dẫn đến cái chết của Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei. Hiện tại, cuộc khủng hoảng đã bước sang tuần thứ ba và đang gây ra những hệ lụy kinh tế sâu rộng trên quy mô toàn cầu.

Để đáp trả các cuộc tấn công ban đầu, phía Iran đã triển khai hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ cũng như các hoạt động vận tải đường biển tại eo biển Hormuz. Những hành động này đã khiến lưu lượng giao thông qua cửa ngõ huyết mạch này gần như bị đóng băng hoàn toàn. Trước tình thế đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ráo riết tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự từ các quốc gia đồng minh. Washington đặc biệt yêu cầu các đối tác gửi tàu chiến để ngăn chặn các hoạt động rải thủy lôi mà họ nghi ngờ do Iran thực hiện trong khu vực lòng chảo chiến lược này.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz đã khẳng định rằng việc huy động sự tham gia của các đối tác quốc tế là một bước đi thiết yếu nhằm ổn định nền kinh tế thế giới. Ông nhấn mạnh rằng sự góp mặt của các đồng minh không chỉ được hoan nghênh, khuyến khích mà còn là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Tính đến ngày 14 tháng 3 năm 2026, chính quyền của Tổng thống Trump vẫn kiên quyết bác bỏ các nỗ lực ngoại giao nhằm thiết lập một lệnh ngừng bắn. Thay vào đó, Mỹ thúc đẩy kế hoạch tuần tra chung và kỳ vọng sẽ sớm nhận được sự tiếp ứng quân sự từ các quốc gia như Vương quốc Anh, Pháp, Trung Quốc và Nhật Bản.

Tuy nhiên, trong nội bộ các đồng minh chủ chốt đang xuất hiện những quan điểm khác biệt về cách thức phản ứng quân sự. Vương quốc Anh đã huy động các khí tài của Không quân Hoàng gia (RAF) để thiết lập các lá chắn phòng thủ tại Qatar, Iraq và Cyprus, nhưng vẫn giữ thái độ vô cùng thận trọng trước những yêu cầu bổ sung từ phía Mỹ. Trong khi đó, Pháp đã chính thức thông báo về việc triển khai lực lượng hải quân, bao gồm cả tàu sân bay. Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố sẽ dẫn dắt một sứ mệnh hộ tống của châu Âu dưới tên gọi Chiến dịch ASPIDES. Ông khẳng định sứ mệnh này sẽ mang tính chất "phòng thủ thuần túy và hỗ trợ đặc biệt" sau khi giai đoạn căng thẳng nhất của cuộc xung đột đi qua.

Cần lưu ý rằng Chiến dịch ASPIDES ban đầu được thiết lập để bảo vệ hoạt động hàng hải ở Biển Đỏ, nhưng theo thẩm quyền hiện tại, nó cũng bao gồm cả việc giám sát eo biển Hormuz. Những tác động kinh tế từ cuộc khủng hoảng này đã trở nên rất rõ rệt khi vào ngày 8 tháng 3 năm 2026, giá dầu thế giới đã chính thức vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Đây là kết quả trực tiếp của việc đứt gãy nguồn cung qua eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới bằng đường biển.

Về phía Iran, ông Abbas Araghchi, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, sau đó đã đưa ra lời giải thích rằng eo biển này không bị phong tỏa hoàn toàn. Theo ông, tuyến đường này chỉ đóng cửa đối với các tàu chở dầu và tàu thuyền thuộc sở hữu của Mỹ và Israel. Mặc dù vậy, do lo ngại về rủi ro an ninh, phần lớn các hãng vận tải quốc tế vẫn lựa chọn tránh xa khu vực này. Trong một diễn biến đáng chú ý, Pháp và Ý đang tiến hành các cuộc đàm phán kín với Tehran để tìm kiếm sự đảm bảo an toàn cho các tàu vận tải châu Âu, một động thái cho thấy sự rạn nứt và căng thẳng trong nội bộ Liên minh châu Âu về chiến lược ứng phó với cuộc khủng hoảng hiện nay.