Iran tuyên bố sẵn sàng giải quyết vấn đề hạt nhân với Mỹ thông qua ngoại giao

Vào thứ Sáu, ngày 20 tháng 2 năm 2026, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi đã chính thức khẳng định lập trường của Tehran về việc sẵn sàng theo đuổi các giải pháp ngoại giao nhằm giải quyết hồ sơ hạt nhân với Hoa Kỳ. Tuyên bố quan trọng này được đưa ra ngay sau khi vòng tham vấn gián tiếp thứ hai kết thúc tại Geneva vào ngày 17 tháng 2 năm 2026. Theo ông Araghchi, tiến trình đàm phán đã đạt được những bước tiến khả quan trong việc thống nhất các "nguyên tắc chỉ đạo" cốt lõi. Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran bày tỏ sự tin tưởng vào khả năng đạt được một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ lựa chọn quân sự nào cũng sẽ dẫn đến những hậu quả thảm khốc cho toàn bộ khu vực Trung Đông.

Để minh chứng cho thiện chí của mình, ông Araghchi thông báo rằng Iran sẽ gửi một bản đề xuất bằng văn bản, đóng vai trò là dự thảo cho một thỏa thuận tiềm năng, tới các nhà đàm phán phía Mỹ trong vòng hai đến ba ngày tới. Tuy nhiên, nỗ lực ngoại giao này đang diễn ra dưới bóng đen của những áp lực quân sự và chính trị từ Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào ngày 20 tháng 1 năm 2025, đã đặt ra một tối hậu thư nghiêm ngặt kéo dài từ 10 đến 15 ngày để các bên đạt được một "thỏa thuận có ý nghĩa", kèm theo lời cảnh báo về những biện pháp trừng phạt hoặc hành động cứng rắn nếu đàm phán thất bại.

Sự căng thẳng này còn được củng cố bởi việc Hoa Kỳ không ngừng gia tăng hiện diện quân sự tại khu vực. Hiện tại, nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln đã được triển khai và tàu USS Gerald R. Ford dự kiến cũng sẽ sớm có mặt tại vùng biển Trung Đông. Theo các nguồn tin quân sự, đây là đợt tập trung lực lượng không quân và hải quân lớn nhất của Mỹ tại khu vực kể từ sau cuộc tấn công Iraq năm 2003. Động thái này cho thấy Washington đang chuẩn bị sẵn sàng cho mọi kịch bản, bao gồm cả phương án sử dụng vũ lực nếu các nỗ lực ngoại giao không đem lại kết quả như mong đợi.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là quan điểm về việc làm giàu uranium của Iran. Ông Araghchi cho biết trong các cuộc thảo luận kín, phía Mỹ dường như không còn khăng khăng yêu cầu Tehran chấm dứt hoàn toàn hoạt động này mà chuyển hướng tập trung vào các "biện pháp xây dựng lòng tin". Tuy nhiên, thông tin này có sự mâu thuẫn rõ rệt với những tuyên bố công khai trước đó của Tổng thống Trump về việc yêu cầu Iran từ bỏ hoàn toàn chương trình làm giàu. Hơn nữa, vào ngày 17 tháng 2 năm 2026, Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei đã thẳng thừng bác bỏ các yêu cầu của Mỹ về việc hạn chế làm giàu uranium cũng như chương trình tên lửa đạn đạo, tạo ra một thách thức nền tảng cho bất kỳ thỏa thuận nào.

Vòng đàm phán thứ hai tại Geneva, với sự trung gian điều phối của Oman, được đánh giá là mang tính thực chất và đi sâu vào chi tiết hơn so với vòng đầu tiên diễn ra tại Muscat vào ngày 6 tháng 2. Phái đoàn Mỹ tham dự gồm có đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn tổng thống Jared Kushner, trong khi phía Iran do chính ông Araghchi dẫn đầu. Đáng chú ý, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cũng tham gia các cuộc tham vấn để tập trung vào các khía cạnh kỹ thuật trong việc giám sát các cơ sở hạt nhân. Các chuyên gia nhận định rằng việc chuyển sang thảo luận về cơ chế dỡ bỏ trừng phạt và cấu trúc kỹ thuật cho thấy các bên đã bắt đầu bước vào giai đoạn soạn thảo văn bản chính thức.

Mặc dù có những tín hiệu ngoại giao, tình hình thực tế vẫn hết sức bấp bênh. Các quan chức Nhà Trắng ước tính khả năng xảy ra một "hành động động lực học" (can thiệp quân sự) lên tới 90% nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ trong vài tuần tới. Bối cảnh này càng trở nên phức tạp bởi những sự kiện chấn động trong quá khứ: vào tháng 6 năm 2025, liên quân Mỹ - Israel đã thực hiện các cuộc không kích vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Đồng thời, từ cuối tháng 12 năm 2025, Iran phải đối mặt với làn sóng biểu tình chống chính phủ khiến 3.117 người thiệt mạng. Dù Tehran tuyên bố sẵn sàng thỏa hiệp về hạt nhân, họ vẫn kiên quyết loại trừ việc đàm phán về chương trình tên lửa quốc phòng. Do đó, tiến trình ngày 20 tháng 2 năm 2026 là một sự cân bằng mong manh giữa hy vọng hòa bình và sự chuẩn bị cho một cuộc xung đột vũ trang tiềm tàng.