Biểu tình quy mô lớn tại Berlin nhân kỷ niệm Cách mạng Iran trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang

Vào thứ Bảy, ngày 7 tháng 2, thủ đô Berlin của Đức đã trở thành tâm điểm của một cuộc biểu tình rầm rộ nhằm ủng hộ phong trào nổi dậy đang diễn ra tại Iran. Sự kiện này được tổ chức đúng vào dịp kỷ niệm cuộc cách mạng chống chế độ quân chủ năm 1979, tạo nên một bối cảnh lịch sử và chính trị sâu sắc, kết nối những biến động hiện tại với những cột mốc quan trọng trong dòng chảy lịch sử của quốc gia vùng Vịnh này.

Làn sóng phản kháng tại Iran, bắt đầu từ ngày 28 tháng 12 năm 2025 do cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng, đã nhanh chóng chuyển hóa thành một phong trào chính trị quy mô lớn. Theo các tổ chức nhân quyền, phong trào này đang phải đối mặt với sự đàn áp khốc liệt, gợi nhớ đến những đợt trấn áp vào năm 1979. Tại Berlin, Cổng Brandenburg lịch sử là điểm tập trung chính của những người biểu tình. Cảnh sát ước tính có khoảng 8.000 người tham gia tính đến 13:00 giờ GMT, trong khi các nhà tổ chức khẳng định con số thực tế lên tới 20.000 người, giải thích rằng nhiều người không thể đến do các chuyến bay bị hủy. Ông Shahin Gobadi, đại diện Hội đồng Quốc gia Kháng chiến Iran (NCRI), cho biết điều kiện thời tiết khắc nghiệt cũng ảnh hưởng đáng kể đến số lượng tham gia. Đáng chú ý, cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã tham dự sự kiện qua hình thức trực tuyến sau khi chuyến bay của ông bị hủy bỏ vào phút chót.

Đây được xem là cuộc biểu tình lớn nhất của cộng đồng người Iran tại châu Âu, nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ 344 tổ chức và chính trị gia, bao gồm các nhóm nghị sĩ hữu nghị và công đoàn châu Âu, cùng 312 hiệp hội người Iran khác nhau. Bà Maryam Rajavi, Tổng thống đắc cử của NCRI, trong bài phát biểu trước đám đông, đã tái khẳng định lập trường kiên định của phong trào: việc thay đổi chế độ phải được thực hiện thông qua sự kháng cự có tổ chức từ bên trong đất nước. Bà kiên quyết loại trừ các kịch bản xoa dịu chính trị hoặc can thiệp quân sự từ bên ngoài, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào khả năng lật đổ chính quyền giáo sĩ hiện nay trong tương lai gần.

Sự kiện tại Berlin diễn ra trong bối cảnh quan hệ ngoại giao giữa Iran và phương Tây đang cực kỳ căng thẳng do những quyết định mới nhất từ phía Liên minh Châu Âu. Vào cuối tháng 1 năm 2026, EU đã chính thức liệt Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách các tổ chức khủng bố, kéo theo việc đóng băng tài sản và cấm nhập cảnh đối với 15 quan chức cấp cao cùng 6 tổ chức của Iran. Đáp trả động thái này, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf tuyên bố sẽ coi lực lượng vũ trang của các nước EU là nhóm khủng bố, dựa trên luật về các biện pháp đáp trả tương xứng năm 2019. Ngoại trưởng Đức Johann Wadepuhl đã bác bỏ tuyên bố của phía Iran, gọi đó là hành động "vô căn cứ" và mang tính chất "tuyên truyền", minh chứng cho sự đối đầu ngoại giao ngày càng gay gắt giữa hai bên.

Các nhà phân tích nhận định rằng cuộc nổi dậy bắt đầu từ ngày 28 tháng 12 năm 2025 có nhiều điểm tương đồng về tính chất với các sự kiện năm 1979, nhưng hiện đang phải đối mặt với các biện pháp kiểm soát và đàn áp tinh vi hơn từ phía chính quyền. Trong khi đó, lãnh đạo tối cao Iran, Ayatollah Khamenei, khi bình luận về kỷ niệm cách mạng, khẳng định người dân Iran sẽ không khuất phục trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Cuộc mít tinh tại Berlin đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc định vị phe đối lập Iran trên trường quốc tế, hướng tới mục tiêu thiết lập một nước cộng hòa có chủ quyền trong bối cảnh xung đột nội bộ kéo dài và quan hệ với các quốc gia châu Âu đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua.