Grootschalige demonstratie in Berlijn op de verjaardag van de Iraanse revolutie te midden van diplomatieke spanningen

Op zaterdag 7 februari vormde de Duitse hoofdstad Berlijn het decor voor een grootschalige manifestatie ter ondersteuning van de aanhoudende volksopstand in Iran. De bijeenkomst was georganiseerd ter gelegenheid van de verjaardag van de anti-monarchale revolutie van 1979, wat het protest voorzag van een diepe historisch-politieke context. Hierdoor werden de huidige gebeurtenissen direct verbonden met de meest bepalende momenten uit de Iraanse geschiedenis.

De protesten in Iran, die op 28 december 2025 uitbraken tegen de achtergrond van een verergerende economische crisis, zijn inmiddels getransformeerd tot een omvangrijke politieke beweging. Volgens mensenrechtenactivisten wordt deze beweging geconfronteerd met een harde repressie die herinneringen oproept aan de vervolgingen in 1979. De historische Brandenburger Tor was het centrale verzamelpunt in Berlijn. Volgens schattingen van de politie waren er rond 13:00 uur GMT ongeveer 8.000 demonstranten aanwezig, terwijl de organisatoren spraken van 20.000 deelnemers. Shahin Gobadi van de Nationale Raad van Verzet van Iran (NCRI) verklaarde dat het verschil in aantallen te wijten was aan slechte weersomstandigheden en geannuleerde vluchten die de komst van veel activisten verhinderden. Ook de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo nam online deel aan de bijeenkomst nadat zijn vlucht was geannuleerd.

Dit evenement wordt gepositioneerd als de grootste actie van de Iraanse diaspora in Europa en genoot de steun van 344 organisaties en politieke figuren, waaronder Europese parlementaire vriendschapsgroepen en vakbonden, evenals 312 Iraanse verenigingen. Maryam Rajavi, de verkozen president van de NCRI, sprak de aanwezigen toe en bevestigde het standpunt van de beweging: een regimewisseling moet het resultaat zijn van georganiseerd binnenlands verzet. Zij sloot daarbij elke vorm van verzoening of externe militaire interventie categorisch uit. Rajavi verklaarde dat er geen twijfel over bestaat dat het klerikale regime ten val zal worden gebracht.

De manifestatie in Berlijn vond plaats in een klimaat van aanzienlijke diplomatieke spanningen, aangewakkerd door recente besluiten van de Europese Unie. Eind januari 2026 erkende de EU de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) officieel als een terroristische organisatie, wat leidde tot het bevriezen van tegoeden en een inreisverbod voor vijftien hooggeplaatste Iraanse functionarissen en zes organisaties. Als reactie hierop kondigde de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad-Bagher Ghalibaf aan dat de strijdkrachten van EU-landen voortaan als terroristische groeperingen zullen worden beschouwd, op basis van een wet uit 2019 over wederkerige maatregelen. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul, omschreef deze Iraanse reactie als "ongegrond" en "propaganda", wat de ernst van de diplomatieke confrontatie bevestigt.

Analisten merken op dat de huidige opstand, die begon op 28 december 2025, weliswaar gelijkenissen vertoont met de gebeurtenissen van 1979, maar nu te maken heeft met een veel striktere controle en repressie. Tegelijkertijd verklaarde de Iraanse leider Ayatollah Khamenei, in een commentaar op de verjaardag van de revolutie, dat het Iraanse volk niet zal bezwijken onder externe dreigingen. De bijeenkomst in Berlijn vormde een cruciaal element in de internationale positionering van de Iraanse oppositie, die streeft naar de vestiging van een soevereine republiek te midden van voortdurende interne conflicten en verslechterende betrekkingen met Europese staten.