Chủ tịch Cuba Mở Lời Đối Thoại Giữa Bối Cảnh Áp Lực Năng Lượng Gia Tăng

Vào ngày 6 tháng 4 năm 2026, tại Cuba, Tổng thống Miguel Díaz-Canel một lần nữa khẳng định thiện chí của chính phủ trong việc tham gia đối thoại song phương có trách nhiệm với Hoa Kỳ nhằm giải quyết các khác biệt hiện tại. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau chuyến thăm kéo dài năm ngày của hai thành viên Đảng Dân chủ trong Quốc hội Hoa Kỳ, bà Pramila Jayapal và ông Jonathan Luther Jackson, tới quốc đảo Caribe này.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump gia tăng đáng kể các biện pháp gây áp lực, đặc biệt là lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đã được áp dụng từ tháng 1 năm 2026. Các nghị sĩ Dân chủ sau chuyến đi đã lên án lệnh phong tỏa, mô tả đây là hành động gây ra “nỗi thống khổ không thể đong đếm được đối với nhân dân Cuba” và kêu gọi đàm phán ngay lập tức. Trong khuôn khổ chuyến thăm, các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã tiếp xúc với nhiều thành phần xã hội, bao gồm các gia đình, lãnh đạo tôn giáo, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức xã hội dân sự, Chính phủ Cuba, và cả những người bất đồng chính kiến.

Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez đã gặp các nhà lập pháp, trình bày chi tiết về “sự gây hấn đa chiều” mà Cuba đang đối mặt, đặc biệt là sự leo thang của cuộc bao vây năng lượng, đồng thời tố cáo Washington duy trì một “chiến dịch truyền thông bôi nhọ, thù địch không ngừng”. Tổng thống Díaz-Canel trước đó đã thừa nhận về các giai đoạn đối thoại ban đầu vào ngày 13 tháng 3, cho thấy một kênh liên lạc đã được thiết lập dù trong điều kiện căng thẳng.

Sự leo thang áp lực từ Washington được cụ thể hóa bằng Sắc lệnh Hành pháp do Tổng thống Trump ký ngày 29 tháng 1 năm 2026, tuyên bố tình trạng “khẩn cấp quốc gia” và áp dụng các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các bên xuất khẩu dầu thô sang Cuba. Lệnh cấm vận dầu mỏ trên thực tế này đã khiến Cuba không nhận được chuyến hàng dầu mỏ nào trong hơn ba tháng tính đến thời điểm đó, gây ra tình trạng mất điện trên diện rộng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh năng lượng quốc gia. Các nhà phân tích lưu ý rằng mô hình kinh tế tập trung của đảo quốc này đã bộc lộ sự bất lực trong việc duy trì nguồn cung, một vấn đề tích lũy do thiếu đầu tư, nay bị các hạn chế của chính quyền Trump làm trầm trọng thêm.

Trong bối cảnh khủng hoảng, một tàu chở dầu Nga, “Anatoli Kolodkin”, mang theo khoảng 730.000 thùng dầu thô, được coi là viện trợ nhân đạo, đã cập cảng Matanzas vào khoảng cuối tháng 3 năm 2026, phá vỡ thế phong tỏa kéo dài hơn hai tháng. Sự kiện này diễn ra sau khi Mexico và Venezuela buộc phải ngừng vận chuyển nhiên liệu do áp lực từ Mỹ. Các quan chức y tế Cuba đã cảnh báo cuộc khủng hoảng làm gia tăng nguy cơ tử vong cho bệnh nhân ung thư do gián đoạn cung cấp điện cho thiết bị y tế.

Chủ tịch Díaz-Canel nhấn mạnh rằng các cuộc đối thoại với Mỹ phải được tiến hành trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi bên cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của Cuba, phù hợp với luật pháp quốc tế. Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Carlos Fernandez de Cossio khẳng định Cuba mong muốn duy trì mối quan hệ tôn trọng, nhưng sẽ không có đối thoại nào dẫn đến thay đổi trong hệ thống chính trị của Cuba. Sự kiện này phản ánh sự giằng co ngoại giao phức tạp, nơi mong muốn đối thoại của La Habana đối diện với các biện pháp trừng phạt kinh tế ngày càng siết chặt từ Washington.