Các quốc gia thành viên EU và các nhà lập pháp của Nghị viện châu Âu đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về bộ quy tắc quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) với các điều khoản đã được nới lỏng. Văn bản này cấm một số loại hệ thống AI nhất định và đặt ra các yêu cầu đối với các mô hình có độ rủi ro cao, tuy nhiên, nhiều quy định nghiêm ngặt ban đầu đã được giảm nhẹ so với các đề xuất trước đó.
Thỏa thuận vẫn duy trì lệnh cấm sử dụng AI để nhận dạng sinh trắc học hàng loạt theo thời gian thực tại các nơi công cộng, trừ các trường hợp liên quan đến đe dọa khủng bố hoặc truy tìm tội phạm. Đồng thời, các quy định mới cũng bắt buộc phải gắn nhãn nội dung do AI tạo ra và yêu cầu tính minh bạch đối với các hệ thống AI đa dụng, chẳng hạn như các mô hình ngôn ngữ lớn.
Cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng qua đã kết thúc bằng một sự thỏa hiệp giữa các quốc gia thành viên và Nghị viện. Trong khi Pháp, Đức và Ý kiên quyết yêu cầu các điều khoản nhẹ nhàng hơn nhằm hỗ trợ các công ty công nghệ trong nước, một số quốc gia khác lại ủng hộ việc áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt hơn. Văn bản cuối cùng đã chuyển giao một phần quyền quản lý cho các cơ quan giám sát cấp quốc gia.
Thỏa thuận này ảnh hưởng trực tiếp đến sự hợp tác công nghệ giữa EU và các nước thứ ba. Các doanh nghiệp đến từ Mỹ, Anh và Trung Quốc khi cung cấp giải pháp AI vào thị trường châu Âu sẽ phải tuân thủ các yêu cầu mới về tính minh bạch và đánh giá rủi ro. Điều này tạo thêm các rào cản xuất khẩu và có thể thúc đẩy việc xây dựng các quy định tương tự tại các khu vực pháp lý khác trên thế giới.
Trong những tháng tới, văn bản sẽ được các cơ quan pháp lý hoàn thiện trước khi đưa ra bỏ phiếu cuối cùng tại Nghị viện châu Âu và Hội đồng EU. Việc áp dụng đầy đủ các quy tắc dự kiến sẽ bắt đầu sớm nhất vào năm 2026, kèm theo một giai đoạn chuyển tiếp dành cho các hệ thống hiện có. Các quốc gia thành viên hiện đã bắt đầu thành lập những cơ quan giám sát quốc gia để kiểm soát quá trình thực thi.
Như vậy, đây là lần đầu tiên EU thiết lập một khung pháp lý toàn diện về AI, vừa hạn chế các hành vi nguy hiểm nhất, vừa tạo không gian cho sự phát triển công nghệ, đồng thời chuyển giao đáng kể trách nhiệm cho cấp quốc gia và các công ty nhập khẩu.
