Nông nghiệp và Năng lượng Hòa quyện: Sự Phát triển của Nông điện mặt trời tại Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đang tích cực triển khai mô hình nông điện mặt trời (agrivoltaics), kết hợp hài hòa giữa sản xuất nông nghiệp và phát triển năng lượng tái tạo nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất đai. Ý tưởng kết hợp các trang trại năng lượng mặt trời với hoạt động canh tác, vốn được các nhà khoa học Đức đề xuất lần đầu tiên vào năm 1982, đang được Trung Quốc áp dụng trên quy mô lớn. Phương pháp này không chỉ tạo ra nguồn điện sạch mà còn thiết lập một vi khí hậu thuận lợi cho cây trồng, điều này đặc biệt quan trọng đối với các khu vực khô hạn.

Một minh chứng điển hình cho sự kết hợp này là siêu dự án tại Khu tự trị Ninh Hạ. Kể từ năm 2014, Tập đoàn Baofeng đã quản lý khu vực rộng khoảng 107 km vuông tại đây. Ban đầu, khu đất này được trồng cỏ linh lăng nhằm mục đích cải tạo đất, sau đó chuyển sang trồng kỷ tử. Để tối đa hóa lợi ích từ diện tích này, Huawei Smart PV đã thiết kế và đang xây dựng một nhà máy điện mặt trời phía trên các khu trồng trọt, với công suất lắp đặt dự kiến đạt 1 GW, chiếm diện tích khoảng 20 km vuông. Tính đến thời điểm xây dựng đang diễn ra, khoảng 640–650 MW công suất phát điện đã được đấu nối vào lưới điện.

Hiệu suất vượt trội của nhà máy này được đảm bảo nhờ các giải pháp kỹ thuật tiên tiến. Các tấm pin mặt trời được lắp đặt ở độ cao xấp xỉ 2,9 đến 3 mét so với mặt đất, tạo đủ không gian cho các hoạt động nông nghiệp bên dưới. Công nghệ theo dõi tự động một trục ngang được áp dụng, cho phép các tấm pin dịch chuyển theo hướng mặt trời, qua đó tăng sản lượng điện so với các hệ thống lắp đặt cố định. Theo báo cáo từ Huawei, bóng râm từ các tấm pin giúp giảm sự bốc hơi nước từ đất từ 30 đến 40, một yếu tố then chốt trong điều kiện lượng mưa thấp. Chính vì vậy, các khu trồng trọt tại đây áp dụng rộng rãi hệ thống tưới nhỏ giọt.

Tác động môi trường khi hệ thống vận hành toàn bộ là vô cùng đáng kể. Sau khi đi vào hoạt động hết công suất, dự án ước tính sẽ thay thế việc đốt gần 560 nghìn tấn than mỗi năm, dẫn đến việc cắt giảm lượng phát thải carbon dioxide lên tới 1,695 tỷ tấn hàng năm. Sự cải thiện hệ sinh thái còn được thể hiện qua việc gia tăng số lượng các loài động vật hoang dã nhỏ và chim chóc, như chim trĩ và thỏ rừng, cho thấy sự phục hồi đa dạng sinh học trên vùng đất đã được cải tạo này.

Trung Quốc vẫn giữ vững vị thế dẫn đầu thế giới trong việc sản xuất các thành phần cho ngành công nghiệp năng lượng mặt trời. Tính đến bốn tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu các mô-đun quang điện silicon tinh thể đạt 83,8 GW, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Năm 2022, tổng công suất năng lượng mặt trời của quốc gia này đã chạm mốc 393.032 MW. Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030, năng lượng tái tạo sẽ chiếm 20% trong tổng cơ cấu năng lượng quốc gia, và để đạt được mục tiêu này, khoảng 2,5 nghìn tỷ nhân dân tệ đã được phân bổ.