Çin'de Tarım ve Enerjinin Kesişimi: Agrivoltaiklerin Yükselişi

Çin Halk Cumhuriyeti, arazi kaynaklarının kullanım verimliliğini artırmak amacıyla tarım faaliyetleri ile yenilenebilir enerji üretimini birleştiren agrivoltaik (tarımsal fotovoltaik) konseptini aktif bir şekilde hayata geçirmektedir. 1982 yılında Alman bilim insanları tarafından ortaya atılan bu güneş enerjisi santralleri ile tarımsal üretimi aynı alanda buluşturma fikri, Çin'de devasa ölçekte uygulamalar bularak hem temiz elektrik üretimi sağlamakta hem de özellikle kurak bölgeler için kültür bitkileri açısından faydalı bir mikro iklim yaratmaktadır.

Bu entegrasyonun en çarpıcı örneklerinden biri Ningxia Özerk Bölgesi'nde yer almaktadır. Baofeng Group, 2014 yılından bu yana yaklaşık 107 kilometrekarelik bir alanda bu modeli yönetmektedir. Başlangıçta toprak ıslahı amacıyla yonca ekilen bu arazilerde, daha sonra goji çileği yetiştiriciliğine geçilmiştir. Alanın potansiyelini en üst düzeye çıkarmak üzere Huawei Smart PV, bu tarlaların üzerine 1 GW planlanan kurulu güce sahip bir güneş enerjisi santrali tasarlamakta ve inşa etmektedir. Bu santralin 20 kilometrekarelik bir alanı kaplaması hedeflenmektedir. İnşaatın devam ettiği süreçte dahi yaklaşık 640 ila 650 MW arasında bir üretim kapasitesi şebekeye bağlanmış durumdadır.

Santralin yüksek performansı, yenilikçi teknik çözümlerle desteklenmektedir. Güneş panelleri, tarımsal faaliyetlere yeterli alan bırakacak şekilde yerden yaklaşık 2,9 ila 3 metre yükseklikte konumlandırılmıştır. Enerji üretimini sabit sistemlere kıyasla artıran bu kurulumda, panellerin güneşi takip etmesini sağlayan yatay tek eksenli otomatik izleme teknolojisi kullanılmaktadır. Huawei'nin verilerine göre, panellerin oluşturduğu gölge, toprak neminin buharlaşmasını yüzde 30 ila 40 oranında azaltmaktadır. Bu durum, az yağış alan bölgelerde hayati önem taşımaktadır; bu nedenle tarlalarda damla sulama sistemi yoğun olarak kullanılmaktadır.

Sistemin tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla elde edilecek ekolojik fayda oldukça büyüktür. Projeksiyonlara göre, tam kapasiteye ulaşıldığında yıllık neredeyse 560 bin ton kömürün yakılmasının önüne geçilecek ve bu da yılda 1,695 milyar ton karbondioksit emisyonunun azaltılması anlamına gelecektir. Ekosistemdeki iyileşme, sülün ve tavşan gibi küçük yaban hayvanları ile kuş popülasyonunun artmasıyla da kendini göstermektedir; bu durum, ıslah edilen topraklarda biyoçeşitliliğin yeniden canlandığını işaret etmektedir.

Çin, güneş enerjisi bileşenleri üretiminde küresel liderliğini sürdürmektedir. 2024 yılının ilk dört ayına ait verilere göre, kristal silikon fotovoltaik modül ihracatı 83,8 GW seviyesine ulaşmış olup, bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 20'lik bir artışa tekabül etmektedir. Ülkenin toplam güneş enerjisi kurulu gücü 2022 yılında 393.032 MW'a ulaşmıştır. Çin, 2030 yılına kadar toplam enerji karışımında yenilenebilir kaynakların payını yüzde 20 seviyesine çıkarma hedefi belirlemiş ve bu amaçla yaklaşık 2,5 trilyon yuan kaynak ayırmıştır.