Lãnh đạo Microsoft dự báo AI sẽ thay thế phần lớn nhân viên văn phòng trong 18 tháng tới: Khởi đầu một kỷ nguyên mới

Mustafa Suleyman, người đứng đầu bộ phận trí tuệ nhân tạo của tập đoàn Microsoft, vừa đưa ra một dự báo đầy táo bạo về tương lai của thị trường lao động. Theo ông, phần lớn các nhiệm vụ mà nhân viên văn phòng đang thực hiện trên máy tính hiện nay sẽ được tự động hóa hoàn toàn trong vòng 12 đến 18 tháng tới. Trong cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times, Suleyman nhận định rằng các lĩnh vực như luật, kế toán, quản lý dự án và marketing sẽ đối mặt với những biến đổi sâu sắc, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho tầng lớp lao động trí thức.

Suleyman nhấn mạnh rằng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến rất gần đến "mức độ hiệu quả tương đương con người" trong đại đa số các nhiệm vụ chuyên môn phức tạp. Ông cũng dự đoán rằng trong tương lai gần, việc tạo ra các mô hình AI tùy chỉnh cho cá nhân hoặc doanh nghiệp sẽ trở nên đơn giản và phổ biến như cách chúng ta bắt đầu một tệp âm thanh podcast hoặc duy trì một trang nhật ký trực tuyến hiện nay.

Dự báo này được đưa ra trong bối cảnh ngành công nghệ đang trải qua những đợt tái cơ cấu nhân sự mạnh mẽ. Theo dữ liệu từ các cơ quan tư vấn, tính riêng trong năm 2025, đã có khoảng 55.000 đợt cắt giảm nhân sự liên quan trực tiếp đến việc áp dụng tự động hóa dựa trên AI. Bản thân tập đoàn Microsoft cũng đã giảm hơn 15.000 nhân viên vào năm 2025 và đang xem xét khả năng cắt giảm thêm từ 11.000 đến 22.000 người vào đầu năm 2026.

Những thay đổi về mặt nhân sự này diễn ra song song với chiến lược đầu tư khổng lồ của Microsoft vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Trong năm tài chính hiện tại, tập đoàn đã chi hơn 80 tỷ USD cho các dự án AI, một con số kỷ lục cho thấy ưu tiên tuyệt đối của họ trong việc định hình lại nền tảng công nghệ toàn cầu. Điều này minh chứng cho việc chuyển dịch từ sử dụng nhân lực truyền thống sang các hệ thống tự động hóa thông minh.

Không chỉ Microsoft, nhiều lãnh đạo khác trong ngành công nghệ cũng chia sẻ quan điểm tương tự về sự thay đổi nhanh chóng này. Elon Musk, người đứng đầu Tesla và SpaceX, từng dự đoán rằng nghề lập trình viên có thể biến mất gần như hoàn toàn vào cuối năm 2026. Một ví dụ điển hình cho sự tích hợp AI mạnh mẽ là Spotify, nơi các báo cáo cho thấy kỹ sư của họ đã ngừng viết mã thủ công từ tháng 12 năm 2025 để chuyển sang sử dụng hoàn toàn công cụ nội bộ mang tên Honk AI.

Cùng chung nhận định, CEO của Anthropic là Dario Amodei cũng từng tuyên bố rằng kỹ thuật phần mềm với tư cách là một nghề nghiệp có thể trở nên lỗi thời chỉ trong vòng 12 tháng tới. Tốc độ thay đổi chóng mặt trong lĩnh vực phát triển phần mềm cho thấy AI không chỉ hỗ trợ mà đang dần thay thế các kỹ năng chuyên môn từng được coi là không thể thay thế của con người.

Mặc dù viễn cảnh hàng ngàn người mất việc và robot thay thế con người có vẻ đáng sợ, nhưng các chỉ số kinh tế toàn cầu lại cho thấy một góc nhìn lạc quan hơn. Trong giai đoạn 2020–2025, bất chấp những hệ lụy từ đại dịch COVID-19, mức độ thịnh vượng chung của thế giới vẫn tiếp tục tăng trưởng. Chỉ số Phát triển Con người (HDI) toàn cầu đã tăng ở tất cả các nhóm quốc gia với tỷ lệ trung bình 0,66% mỗi năm.

Bên cạnh đó, GDP bình quân đầu người toàn cầu cũng ghi nhận mức tăng trưởng ổn định khoảng 1,9% hàng năm. Tỷ lệ nghèo đói cùng cực đã giảm từ mức 10,5% vào năm 2022 xuống còn 9,9% vào năm 2025. Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2025 cũng chỉ ra rằng mức độ hài lòng cuộc sống ở hầu hết các quốc gia vẫn ổn định hoặc tăng lên, với sự chú trọng đặc biệt vào các kết nối xã hội giữa người với người.

Những dữ liệu này cho phép chúng ta rút ra kết luận rằng tự động hóa và AI thực sự gây ra tình trạng sa thải hàng loạt trong một số lĩnh vực cụ thể, nhưng điều đó không làm triệt tiêu sự tăng trưởng thịnh vượng chung. Thay vào đó, nó đang tái cấu trúc lại nền kinh tế toàn cầu. AI tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại trong văn phòng và sản xuất, dẫn đến việc mất đi khoảng 2 triệu việc làm trong ngành IT và các lĩnh vực liên quan chỉ riêng tại Mỹ trong giai đoạn 2024–2025.

Tuy nhiên, sự sụt giảm này được bù đắp bởi việc tạo ra các vị trí mới trong phát triển AI, quản lý dữ liệu và các vai trò sáng tạo. Theo đánh giá từ McKinsey và Ngân hàng Thế giới, hiệu ứng ròng sẽ là mức tăng trưởng việc làm từ 10–15% trong các lĩnh vực công nghệ cao trong vòng 5 năm tới. Lịch sử đã chứng minh rằng các công nghệ mới như internet hay robot dù xóa sổ các nghề nghiệp cũ nhưng lại giúp tăng GDP, giảm giá thành dịch vụ và nâng cao mức lương cho các công việc còn lại.

Đây chính là biểu hiện của hiệu ứng "hủy diệt sáng tạo" theo lý thuyết của Schumpeter: các đổi mới công nghệ phá vỡ cấu trúc cũ nhưng đồng thời tạo ra những hệ thống hiệu quả hơn, nâng cao năng suất và phúc lợi xã hội. Giống như động cơ hơi nước từng thay thế lao động thủ công để khởi đầu Cách mạng Công nghiệp, hay internet thay thế các cửa hàng truyền thống để tạo ra Google và Netflix, AI đang đóng vai trò là một công cụ mạnh mẽ giúp khuếch đại tiềm năng của nhân loại trong kỷ nguyên mới.