Nghiên cứu Đại học Örebro: Trình bày và Thuật ngữ Ảnh hưởng Nhận thức Sức khỏe Người tiêu dùng

Các phát hiện gần đây từ Đại học Örebro đã làm sáng tỏ một khía cạnh tinh tế nhưng quan trọng của tâm lý học nhận thức trong lĩnh vực ẩm thực: cách thức trình bày và ngôn ngữ được sử dụng có thể định hình đáng kể nhận thức của người tiêu dùng về mức độ lành mạnh của một món ăn. Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng những điều chỉnh nhỏ về mặt thị giác và từ vựng trong ngành công nghiệp thực phẩm có thể là công cụ mạnh mẽ để khuyến khích người tiêu dùng đưa ra những lựa chọn dinh dưỡng tốt hơn. Việc hiểu rõ cơ chế nhận thức này là chìa khóa để thiết kế các chiến lược thực phẩm hiệu quả hơn trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm xanh, sạch và lành mạnh.

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất của nghiên cứu là sự khác biệt trong nhận thức sức khỏe dựa trên hình thức chứa đựng món ăn. Cụ thể, cùng một loại thực phẩm được phục vụ trong một chiếc "bát" lại được người tham gia đánh giá là tốt cho sức khỏe hơn so với khi nó được đặt trên một chiếc đĩa truyền thống. Điều này cho thấy các yếu tố trình bày không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn tác động sâu sắc đến quá trình xử lý thông tin và đánh giá của bộ não về giá trị dinh dưỡng. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm an toàn, đảm bảo sức khỏe, việc áp dụng các nguyên tắc tâm lý học nhận thức vào thiết kế bao bì và cách bày trí là một hướng đi chiến lược.

Bên cạnh yếu tố hình thức, thuật ngữ được sử dụng để mô tả món ăn cũng đóng vai trò then chốt trong việc hình thành ấn tượng ban đầu. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các món ăn được dán nhãn là "thuần chay" (vegan) lại được nhận định là lành mạnh hơn so với những món tương tự được dán nhãn là "dựa trên thực vật" (plant-based). Việc lựa chọn từ ngữ cẩn thận, như chuyên gia dinh dưỡng Mhairi Brown lưu ý về việc các nhãn hiệu sử dụng màu xanh lá cây hoặc thuật ngữ "làm từ thực vật" để tạo ra "vầng sáng sức khỏe", là một chiến lược tiếp thị dựa trên tâm lý học. Mặc dù các nghiên cứu khác cho thấy nhãn "lành mạnh" hoặc "bền vững" có thể làm tăng tỷ lệ lựa chọn thực phẩm thực vật lên hơn 40%, sự khác biệt giữa "thuần chay" và "dựa trên thực vật" cho thấy sự nhạy cảm của người tiêu dùng với các liên tưởng từ ngữ.

Lĩnh vực tâm lý học nhận thức, nghiên cứu cách con người thu thập, xử lý, lưu trữ và sử dụng thông tin, cung cấp nền tảng lý thuyết cho những phát hiện này. Các nhà khoa học như Jean Piaget và Noam Chomsky đã mở đường cho việc tập trung vào các quá trình tư duy nội tại, điều này hữu ích trong marketing để hiểu hành vi người tiêu dùng. Trong ngành thực phẩm, việc áp dụng những nguyên tắc này có thể giúp các nhà sản xuất và nhà hàng điều chỉnh cách họ trình bày sản phẩm để tối ưu hóa nhận thức tích cực về sức khỏe, ngay cả khi thành phần dinh dưỡng cơ bản không thay đổi. Điều này song hành với xu hướng chung là người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến xuất xứ, nguồn gốc và sự cân bằng dinh dưỡng trong khẩu phần ăn.

Những phát hiện này mở ra một hướng đi mới cho ngành công nghiệp thực phẩm, không chỉ tập trung vào thành phần mà còn vào cách thức thông tin được truyền tải đến người tiêu dùng. Việc thay đổi từ đĩa sang bát, hay thay đổi một từ trong mô tả, có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong việc thúc đẩy các lựa chọn ăn uống có lợi cho sức khỏe cộng đồng. Các nghiên cứu sâu hơn về tâm lý học nhận thức trong trải nghiệm ăn uống, vốn là sự kết hợp của năm giác quan, sẽ tiếp tục cung cấp những hiểu biết sâu sắc về cách thức thông tin ảnh hưởng đến sự hài lòng và quyết định tiêu dùng. Đây là minh chứng cho thấy sự phức tạp trong việc định nghĩa một bữa ăn lành mạnh, nơi yếu tố tâm lý có vai trò không thể xem nhẹ bên cạnh các tiêu chuẩn dinh dưỡng khách quan.