Mặt Trời hé lộ bí ẩn: Vụ bùng phát mạnh từ phía sau che khuất báo hiệu vùng hoạt động khổng lồ sắp xuất hiện

Vào khoảng 00:30 UTC ngày 12 tháng 1 năm 2026, các thiết bị dò tia X trên vệ tinh GOES đã ghi nhận một sự gia tăng đột ngột về bức xạ từ Mặt Trời. Sự kiện này đạt đỉnh điểm vào lúc 00:31 UTC, được phân loại là một đợt bùng phát cấp M3.3. Mặc dù đây là sự kiện đầu tiên trong năm thuộc lớp M tầm trung, ý nghĩa thực sự của nó lại sâu sắc hơn nhiều. Điều đáng chú ý là nguồn gốc của vụ nổ không nằm ở phía Mặt Trời hướng về Trái Đất mà nằm ngay phía sau rìa phía đông của ngôi sao – tức là ở mặt khuất mà chúng ta không thể quan sát trực tiếp.

Đây là một hiện tượng hiếm gặp nhưng lại cung cấp nhiều thông tin giá trị. Phần lớn bức xạ năng lượng cao và plasma đã bị che chắn bởi chính khối lượng của Mặt Trời. Tuy nhiên, một phần năng lượng phát ra từ các tầng cao của nhật hoa đã “uốn lượn” qua rìa ngôi sao và cuối cùng chạm tới các thiết bị đo đạc của chúng ta. Các nhà thiên văn học đều đồng thuận rằng, nếu bức xạ suy yếu vẫn đạt mức M3.3, thì công suất thực sự của vụ bùng phát này rất có thể thuộc về lớp X, cấp độ cao nhất. Hơn nữa, đây đã là vụ nổ mạnh thứ hai xảy ra tại cùng một khu vực trong một khoảng thời gian ngắn; một sự kiện tương tự đã được ghi nhận vào ngày 8 tháng 1 năm 2026.

Dữ liệu thu thập được phác họa nên một bức tranh ấn tượng: ngay lúc này, một trung tâm hoạt động lớn nhất trong năm đang dần “nổi” lên sau đường chân trời Mặt Trời – đó là một quần thể từ trường cực mạnh, có khả năng tạo ra các đợt bùng phát khổng lồ và các vụ phun trào vật chất vành nhật hoa (CME). Sự độc đáo của tình huống này nằm ở chỗ chúng ta đã có thể “nhìn thấy” nó trước cả khi nó thực sự xuất hiện trong tầm quan sát trực tiếp, giống như việc nghe thấy tiếng sấm rền trước khi đám mây bão hiện ra sau ngọn đồi.

Việc xử lý dữ liệu từ các kính thiên văn Mặt Trời không gian đã cho phép tạo ra đoạn video ghi lại sự kiện, trong đó có thể thấy rõ các vòng cung plasma nóng rực – dấu vết của sự tái kết nối các đường sức từ sau vụ phun trào dữ dội. Vụ bùng phát này không gây ra tác động trực tiếp nào lên Trái Đất, bởi vì luồng vật chất phun trào đã hướng ra xa hành tinh của chúng ta.

Tuy nhiên, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ tới, khu vực hoạt động này sẽ hoàn toàn nằm trong tầm nhìn từ Trái Đất. Khi đó, các nhà khoa học sẽ có thể đưa ra những đánh giá ban đầu về tiềm năng của nó và những ảnh hưởng có thể có đối với thời tiết không gian trong những tuần sắp tới. Điều này mở ra một cơ hội hiếm có cho công tác dự báo, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quan sát những gì “vô hình” để hiểu rõ hơn về hành vi tương lai của ngôi sao chủ của chúng ta.