Zon onthult een krachtige zonnevlam achter de horizon, wijzend op een naderende gigantische actieve regio

Op 12 januari 2026, kort na middernacht UTC (rond 00:30 uur), registreerden de baanmonitoren van de GOES-satellieten een plotselinge en intense uitbarsting van röntgenstraling afkomstig van de zon. Tegen 00:31 UTC bereikte dit fenomeen zijn piek, waarbij het werd geclassificeerd als een zonnevlam van het M3.3-niveau. Hoewel dit de eerste gebeurtenis van het jaar in de middelzware M-klasse was, bleek de ware betekenis ervan veel groter. De oorsprong van deze explosie lag namelijk niet aan de zijde van de zon die wij vanaf de aarde kunnen zien, maar direct achter de oostelijke rand – aan de onzichtbare achterkant van onze ster.

Dit is een zeldzame en tegelijkertijd zeer informatieve observatie. Het merendeel van de harde straling en het vrijgekomen plasma werd geblokkeerd door de massa van de zon zelf. Toch wist een deel van de energie, afkomstig uit de hogere lagen van de zonnecorona, langs de rand van de zon te buigen en onze detectoren te bereiken. Astronomen zijn het erover eens: als de verzwakte straling al een M3.3-niveau bereikte, dan moet de werkelijke kracht van de vlam hoogstwaarschijnlijk in de hoogste X-klasse hebben gelegen. Bovendien markeert dit de tweede krachtige uitbarsting in exact hetzelfde gebied binnen korte tijd; een vergelijkbare gebeurtenis werd reeds op 8 januari 2026 geregistreerd.

De verzamelde gegevens schetsen een indrukwekkend beeld: momenteel is een enorm actief centrum bezig met het ‘opkomen’ achter de zonsrand. Dit is de grootste verzameling van krachtige magnetische velden van dit jaar, een gebied dat in staat is tot het genereren van gigantische zonnevlammen en coronale massa-ejecties (CME's). De uniciteit van deze situatie is dat we de regio al konden ‘waarnemen’ voordat deze daadwerkelijk in ons gezichtsveld verscheen, vergelijkbaar met het horen van donder voordat de wolk zelf zichtbaar wordt.

Door de data van de zonneobservatietelescopen in de ruimte te analyseren, slaagden wetenschappers erin een video van het incident te reconstrueren. Hierop zijn de dynamische lussen van verhitte plasma zichtbaar, die de nasleep vormen van de herverbinding van magnetische veldlijnen na de kolossale uitstoot. Gelukkig heeft deze specifieke zonnevlam geen directe invloed gehad op de aarde, aangezien de uitstoot hoofdzakelijk in een andere richting plaatsvond, weg van onze planeet.

Echter, binnen de komende 24 tot 48 uur zal dit actieve gebied volledig zichtbaar worden vanaf de aarde. Zodra dit gebeurt, kunnen wetenschappers beginnen met het maken van de eerste inschattingen van het potentieel en de mogelijke impact op het ruimtevaartweer in de komende weken. Dit biedt een zeldzaam venster voor nauwkeurige voorspellingen en benadrukt hoe cruciaal observaties van het ‘onzichtbare’ zijn om het toekomstige gedrag van onze zon te begrijpen.