SpaceX thâu tóm xAI với giá 1,25 nghìn tỷ USD nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian

Vào ngày 2 tháng 2 năm 2026, tập đoàn SpaceX đã chính thức hoàn tất thương vụ thâu tóm xAI, một công ty khởi nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Sự kiện này đã đánh dấu sự ra đời của một thực thể hợp nhất với giá trị vốn hóa thị trường ước tính đạt mức khổng lồ 1,25 nghìn tỷ USD. Theo thông báo chiến lược trên trang web của SpaceX, mục tiêu của sự kết hợp này là tạo ra một động cơ đổi mới tích hợp theo chiều dọc, kết nối chặt chẽ giữa công nghệ tên lửa, mạng lưới internet vệ tinh Starlink, hệ thống phòng thủ Starshield, nền tảng mạng xã hội X và chatbot thông minh Grok. Tỷ phú Elon Musk nhấn mạnh rằng mục đích cốt lõi của việc sáp nhập là phát triển các trung tâm dữ liệu quy mô lớn vận hành bằng năng lượng mặt trời ngay trên quỹ đạo, do các mạng lưới điện trên mặt đất hiện nay không còn đủ khả năng đáp ứng một cách bền vững nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cho việc huấn luyện các mô hình AI tiên tiến.

Để hiện thực hóa mạng lưới tính toán không gian đầy tham vọng này, SpaceX đã gửi hồ sơ lên Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) xin cấp phép triển khai một chòm vệ tinh với số lượng lên tới một triệu thiết bị. Thương vụ sáp nhập diễn ra trong bối cảnh các chỉ số tài chính của cả hai công ty đều rất ấn tượng: xAI được định giá 230 tỷ USD sau vòng gọi vốn gần nhất, trong khi SpaceX đạt mức định giá 800 tỷ USD dựa trên kết quả bán cổ phiếu thứ cấp vào cuối năm trước. Thực thể mới sau sáp nhập đang lên kế hoạch thực hiện đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào năm 2026. Theo các dự báo từ Wall Street, đợt IPO này có thể thu hút nguồn vốn lên tới 50 tỷ USD với mức giá cổ phiếu kỳ vọng rơi vào khoảng 527 USD.

Ông Bret Johnsen, Giám đốc Tài chính của SpaceX, đã khẳng định với nhóm khoảng 100 nhà đầu tư rằng thỏa thuận thâu tóm này sẽ không gây ảnh hưởng đến lộ trình IPO dự kiến vào mùa hè hoặc mùa thu năm nay. Đáng chú ý, mặc dù Tesla đã đầu tư 2 tỷ USD vào xAI trong tháng trước, công ty xe điện này không trực tiếp tham gia vào thỏa thuận sáp nhập mà chỉ sở hữu cổ phần gián tiếp trong cấu trúc tập đoàn mới. Tầm nhìn chiến lược về việc chuyển dịch sang tính toán không gian được củng cố bởi dự báo của Musk rằng trong vòng hai đến ba năm tới, việc xử lý dữ liệu trên quỹ đạo sẽ trở thành phương thức tiết kiệm chi phí nhất để tạo ra năng lượng cho AI. Điều này dựa trên khả năng vượt trội của hệ thống tên lửa Starship trong việc đảm bảo tải trọng cần thiết để đưa các thiết bị phần cứng lên không gian.

Tuy nhiên, bên cạnh những bước tiến về tài chính và công nghệ, thực thể hợp nhất này đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý nghiêm trọng tại Pháp. Vào thứ Ba, ngày 3 tháng 2 năm 2026, các văn phòng của X tại Paris đã bị các điều tra viên thuộc Văn phòng Công tố Paris khám xét với sự hỗ trợ từ Europol và đơn vị an ninh mạng của Hiến binh Quốc gia Pháp. Cuộc đột kích này là diễn biến tiếp theo của cuộc điều tra được khởi xướng từ tháng 1 năm 2025 sau khi thành viên Quốc hội Eric Bothorel khiếu nại về sự thiên vị của các thuật toán. Vụ án hiện đã được mở rộng, bao gồm các cáo buộc về việc đồng lõa phát tán nội dung khiêu dâm trẻ em, cũng như vai trò của chatbot Grok trong việc lan truyền các thông tin phủ nhận thảm họa diệt chủng Holocaust và các hình ảnh deepfake khiêu dâm. Văn phòng Công tố Paris đã yêu cầu Elon Musk và cựu Giám đốc điều hành X, Linda Yaccarino, có mặt để thực hiện các buổi "thẩm vấn tự nguyện" vào ngày 20 tháng 4 năm 2026.

Trong khi các đối thủ cạnh tranh lớn bao gồm Blue Origin của Jeff Bezos và dự án Project Suncatcher của Google cũng đang tích cực nghiên cứu khái niệm trung tâm dữ liệu vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời, sự tích hợp sâu rộng với hạ tầng Starlink và Starshield đã mang lại cho công ty của Musk lợi thế vượt trội về cả hậu cần lẫn thông tin. Sự thành công của mô hình tích hợp dọc này, trải dài từ phát triển tên lửa đẩy đến trí tuệ nhân tạo tạo sinh, sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng của Starship trong việc duy trì băng thông và tải trọng như đã cam kết để triển khai nền tảng tính toán trên quỹ đạo.

Việc kết hợp sức mạnh giữa SpaceX và xAI không chỉ đơn thuần là một thương vụ tài chính mà còn là một bước ngoặt trong việc định hình lại hạ tầng công nghệ toàn cầu. Sự chuyển dịch từ các máy chủ truyền thống dưới mặt đất sang các trạm xử lý ngoài không gian hứa hẹn sẽ giải quyết triệt để bài toán về nhiệt năng và diện tích mà các trung tâm dữ liệu hiện nay đang gặp phải. Nếu kế hoạch này thành công, SpaceX sẽ không chỉ nắm giữ vị thế thống trị trong ngành hàng không vũ trụ mà còn trở thành nhà cung cấp hạ tầng trí tuệ nhân tạo quan trọng nhất thế giới, mở ra một kỷ nguyên mới cho việc xử lý dữ liệu quy mô lớn ngoài trái đất.