Tự Khẳng Định Nội Tại Là Chìa Khóa Cân Bằng Tâm Lý Trước Quan Điểm Bên Ngoài

Nghiên cứu tâm lý học hiện đại chỉ ra rằng, việc thiết lập các tiêu chuẩn về hạnh phúc cho người khác, dù mang vẻ vị tha, thường bắt nguồn từ nhu cầu xác nhận giá trị bản thân của chính cá nhân đó. Phản ứng của một người trước lời khen ngợi từ bên ngoài phản ánh sâu sắc nhu cầu được khẳng định bản thân, một yêu cầu tâm lý cơ bản song hành cùng nhu cầu về quyền tự chủ.

Theo Lý thuyết Quyền Tự Quyết, sự tự chủ là một nhu cầu tâm lý nội tại. Khi được đáp ứng, nó thúc đẩy động lực nội tại và nâng cao lòng tự trọng, những yếu tố thiết yếu cho sức khỏe tâm lý tổng thể. Những biểu hiện như tuyên bố “Tôi không bận tâm nếu ai đó nói cho tôi biết phải nghĩ gì” cho thấy mong muốn tin tưởng vào phán đoán cá nhân, ngay cả khi điều đó mâu thuẫn với quan điểm ngoại vi. Ngược lại, việc bày tỏ “Tôi nhìn nhận vấn đề khác” là cách truyền đạt quan điểm cá nhân minh bạch mà không cần hạ thấp ý kiến đối phương.

Phát hiện cốt lõi trong lĩnh vực này khẳng định rằng, mặc dù sự chấp thuận từ người khác có giá trị nhất định, sự tự khẳng định nội tại mới là yếu tố quyết định giá trị tự thân đích thực, đặc biệt khi đối diện với nguy cơ bị xem nhẹ hoặc xung đột. Những cá nhân có sức khỏe tinh thần tốt thường chấp nhận con người thật của mình và không tìm kiếm sự công nhận liên tục từ bên ngoài. Sự thiếu chấp nhận bản thân dễ dẫn đến lo âu về nhận thức của người khác đối với các vấn đề như ngoại hình hay công việc.

Các chuyên gia tâm lý học nhấn mạnh rằng, trong khi việc thiết lập ranh giới cá nhân là tối quan trọng cho sức khỏe tinh thần, việc quá chú trọng vào cách người khác nhìn nhận lựa chọn có thể làm xói mòn lòng tự trọng, nhất là trong các bối cảnh như tình trạng bị cô lập hoặc bắt nạt tại nơi làm việc. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa sức khỏe tinh thần là trạng thái an toàn, hạnh phúc và thỏa mãn, nơi cá nhân nhận thức được khả năng của mình và có thể ứng phó với căng thẳng thông thường.

Nghiên cứu cho thấy, việc ưu tiên tôn trọng bản thân hơn là tìm kiếm sự khẳng định từ bên ngoài là điều kiện tiên quyết cho sự cân bằng tâm lý lâu dài. Lòng tự trọng cao giúp cá nhân có tâm thế vững vàng, kiên định với chính kiến và không bị lung lay bởi các hành vi lợi dụng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển và trưởng thành. Việc biết tôn trọng chính mình là bước đầu tiên để có thể tôn trọng người khác và duy trì nguồn năng lượng tích cực trước biến cố cuộc sống, tương đồng với nhận định của Aristotle rằng “Biết rõ bản thân mình chính là khởi đầu của mọi tri thức”.