Japonya, Yerli Yapay Zeka Gelişimi İçin Beş Yıllık, 1 Trilyon Yenlik Program Başlatıyor

Japonya Hükümeti, ulusal yapay zeka (YZ) yeteneklerini hızlandırmayı hedefleyen büyük bir kamu-özel sektör ortaklığı programını resmen hayata geçirdi. Nisan 2026 mali yılında başlayacak olan bu beş yıllık girişim, sürdürülebilir bir teknolojik temel oluşturmak amacıyla yaklaşık 1 trilyon yenlik (yaklaşık 6,3 milyar ABD dolarına denk gelen) kamu kaynağı ayırmayı içeriyor. Stratejik amaç, yurt dışı kaynaklı geliştirmelere olan kritik bağımlılığı azaltmaktır; bu durum, ulusal güvenlik ve uzun vadeli ekonomik istikrar açısından hayati görülmektedir.

Programın ana omurgasını, 2026 yılının baharında faaliyete geçmesi beklenen yeni bir ulusal YZ şirketinin kurulması oluşturacak. SoftBank Group, bu çabaların koordinasyonunu üstlenerek, konsorsiyum bünyesinde önde gelen 10 Japon şirketini bir araya getirecek. Bu yapının temel görevi, potansiyel olarak bir trilyon parametreye ulaşabilecek, yani küresel çapta en gelişmiş emsallere rakip olabilecek ölçekte bir temel YZ modeli geliştirmektir. Projenin hayata geçirilmesi için SoftBank ve Preferred Networks, Inc. şirketlerinden olmak üzere yaklaşık 100 yüksek nitelikli mühendisin görevlendirilmesi planlanmaktadır.

Projenin finansmanı çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Devlet sübvansiyonlarının yanı sıra, SoftBank Group, gerekli veri merkezi altyapısının geliştirilmesi için altı yıl içinde münhasıran yaklaşık 2 trilyon yen yatırım yapma taahhüdünde bulundu. Bu özel yatırımlar kapsamında, Hokkaido (Tomakomai) ve Osaka (Sakai) prefektörlüklerinde kilit veri merkezlerinin inşa edilmesi öngörülmektedir; bu merkezlerin 2026 mali yılı içinde faaliyete geçmesi hedeflenmektedir. Devlet desteği ayrıca, ileri düzey yarı iletkenlerin satın alınması masraflarının sübvanse edilmesine ve eğitim verilerinin toplanıp hazırlanmasına yardımcı olmaya odaklanacaktır.

Ulusal strateji dahilinde, yapay zekanın robotik ile derinlemesine entegrasyonunu ifade eden “fiziksel YZ” konseptine özel bir önem verilmektedir. Robotikte güçlü bir geçmişe sahip olan Japonya, Endüstri 4.0 çerçevesinde rekabet gücünü artırmak için bu avantajını kullanmayı hedeflemektedir. Geliştirilecek olan temel YZ modeli, ileri imalat ve otonom sistemler dahil olmak üzere çeşitli sektörlerde adaptasyon için Japon şirketlerinin kullanımına sunulacaktır.

Bu kapsamlı model; devlet finansmanını, özel yatırımları, insan sermayesini ve altyapı gelişimini birleştirerek, Japonya'nın kritik YZ alanında teknolojik özerkliğini güvence altına almayı amaçlamaktadır. Alınan bu siyasi kararlar, ülkenin ABD ve Çin'in gerisinde olmasına rağmen, bu alanda liderlik etme arzusunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Japonya, bu hamleyle kendi ayakları üzerinde durabilen, milli bir YZ ekosistemi kurmanın temellerini atmaktadır.