AB, GOVSATCOM Programını Başlattı; IRIS² Takvimi Öne Çekildi

Avrupa Birliği (AB), askeri ve hükümet operasyonları için Avrupa menşeli, güvenli ve şifreli uydu iletişimini güvence altına almayı amaçlayan GOVSATCOM programını resmen faaliyete geçirdi. Bu adım, Birliğin yabancı sistemlere olan bağımlılığını azaltma stratejisinin somut bir uygulaması olarak değerlendiriliyor.

Programın ilk aşaması, halihazırda hizmet vermeye başlamış olup, beş Üye Devlet tarafından sağlanan sekiz uydu kaynağını bir araya getiriyor. Bu kaynakların konsolidasyonu, acil durumlar ve hassas iletişim gereksinimleri için Avrupa'nın stratejik kapasitesini anında güçlendiriyor. Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiser Andrius Kubilius, sistemin "Avrupa'da üretildiğini, Avrupa'da işletildiğini ve Avrupa kontrolünde olduğunu" vurgulayarak, ABD ve Starlink gibi yabancı sağlayıcılara olan bağımlılığı azaltma hedefini teyit etti.

GOVSATCOM'un operasyonel başlangıcının yanı sıra, AB'nin gelecekteki büyük ölçekli uydu girişimi olan IRIS² takımyıldızının takvimi de hızlandırıldı. 290 uydudan oluşması planlanan bu çok yörüngeli sistemin hükümet hizmetlerinin başlangıç tarihi, önceki 2030 beklentisine kıyasla bir yıl erkene alınarak 2029'a çekildi. IRIS²'nin, Düşük Dünya Yörüngesi (LEO) ve Orta Dünya Yörüngesi (MEO) uydularının avantajlarını birleştirmesi planlanıyor. Bu hızlandırma, jeopolitik ortamdaki mevcut güvenlik zorluklarına karşı Avrupa'nın teknolojik egemenlik arayışının aciliyetini yansıtıyor.

Bu gelişmeler, AB'nin 2030 Savunma Hazırlık yol haritasında uzay kaynaklarının dokuz öncelikli savunma yetenek alanından biri olarak konumlandırılmasıyla uyumludur. GOVSATCOM'un 2027'de kapsamının genişletilmesi ve IRIS²'nin 2029'da hükümet hizmetlerine başlaması, Avrupa'nın uzay tabanlı iletişim omurgasını oluşturma yönündeki aşamalı taahhüdünü gösteriyor. Ayrıca, Avrupa Komisyonu'nun Ukrayna'dan gelen sisteme erişim talebini değerlendirmesi, programın dış politika aracı olarak potansiyelini de ortaya koyuyor.

Operasyonel lansman duyurusu Avrupa Uzay Konferansı'nda yapıldı. Bu tür stratejik gelişmelerin tartışılacağı bir sonraki önemli platform, 26 Şubat 2026'da Lüksemburg'daki Avrupa Kongre Merkezi'nde düzenlenecek olan GOVSATCOM 2026 etkinliği olacak. Bu konferans, güvenli uydu iletişimindeki (SATCOM) ilerlemeleri ele alan temel bir forum olarak kabul ediliyor.