Avustralyalı Girişim Cortical Labs, İnsan Nöronlarıyla Çalışan Biyobilgisayarına Doom Oynamayı Öğretti

Avustralya merkezli biyoteknoloji girişimi Cortical Labs, biyolojik hesaplama dünyasında devrim niteliğinde bir adım atarak CL-1 platformu aracılığıyla gerçek zamanlı adaptif öğrenme yeteneklerini sergiledi. Laboratuvar ortamında geliştirilen insan nöronlarını temel alan bu sistem, ilk kez üç boyutlu bir video oyunu olan DOOM evreniyle etkileşime geçti. Mart 2026 itibarıyla kaydedilen bu önemli gelişme, 2021 yılında DishBrain adlı benzer bir yapının iki boyutlu Pong oyununu başarıyla oynamasından bu yana katedilen teknolojik evrimin en güncel halkasını temsil ediyor.

Dünyanın ilk programlanabilir biyolojik bilgisayarı olarak konumlandırılan CL-1, kan kök hücrelerinden türetilen ve Yüksek Yoğunluklu Mikroelektrot Dizisi (HD-MEA) üzerine yerleştirilen yaklaşık 200.000 canlı insan nöronundan güç alıyor. Oyunla kurulan etkileşim, dijital verilerin biyolojik bir dile sofistike bir şekilde aktarılmasını gerektiriyor. DOOM oyunundan gelen görsel veriler, nöron kültürüne iletilen elektriksel stimülasyon paternlerine dönüştürülürken; hücrelerden gelen tepkiler ise hareket, düşman belirleme ve ateş etme gibi oyun içi aksiyonlar olarak anlamlandırılıyor. Baş bilim sorumlusu Brett Kagan liderliğindeki araştırmacılar, bu süreçte yapılandırılmış bir geri bildirim mekanizması uyguladı: Doğru eylemler için sunulan öngörülebilir sinyaller bir ödül mekanizması oluştururken, hatalı hamlelerde verilen düzensiz sinyaller biyolojik sistemin kendini geliştirmesini sağladı.

Bağımsız yazılım geliştiricisi Sean Coe, Python API desteği sunan özel bir işletim sistemi aracılığıyla sistemi sadece bir hafta içinde DOOM oynayabilecek kapasiteye ulaştırmayı başardı. Bu başarı, yazılım katmanı ile biyolojik donanım arasında kurulan soyutlama köprüsünün ne kadar verimli çalıştığını kanıtlıyor. Ancak Cortical Labs yetkilileri, mevcut performansın henüz emekleme aşamasında olduğunu ifade ediyor. Nöron hücreleri şu an için stratejik derinlikten veya mekânsal hafızadan yoksun, temel seviyede bir oyuncu profili sergiliyor.

Şirketin CEO'su Hon Weng Chong, CL-1 platformunun geleneksel silikon tabanlı işlemcilerin yerini almaktan ziyade, düşük enerji tüketimiyle gerçek zamanlı tepki vermesi gereken dronlar ve robotik sistemler gibi özel yapay zeka alanlarına odaklandığını belirtiyor. Bu stratejik tercih, küresel çapta yaşanan yapay zeka kaynaklı enerji kriziyle de örtüşüyor. Biyobilgisayar teknolojisinin en çarpıcı yönü olan enerji verimliliği konusunda, her bir CL-1 ünitesi sadece 30 watt civarında bir güç tüketiyor. Bu miktar, günümüzün güçlü grafik işlemcilerinin (GPU) harcadığı enerjiyle kıyaslandığında devasa bir tasarruf anlamına geliyor.

Melbourne, Avustralya merkezli olan Cortical Labs, teknolojiyi ticarileştirme yolunda 120 adet CL-1 ünitesinden oluşan ilk Biyo Veri Merkezi prototipini hayata geçirdiğini duyurdu. Buna ek olarak şirket, DayOne firmasıyla iş birliği yaparak Singapur'da bin üniteye kadar genişleyebilecek daha büyük bir tesis kurmayı hedefliyor. Singapur Ulusal Üniversitesi Yong Loo Lin Tıp Fakültesi'nin desteğiyle hayata geçirilecek olan bu proje, Avustralya dışındaki ilk tesis olma özelliğini taşıyacak ve ıslak hesaplama (wetware computing) sistemlerinin ölçeklenebilirliği için kritik bir test sahası olacak.

2019 yılında kurulan girişim, 2022'deki DishBrain deneyi de dahil olmak üzere nöron kullanımıyla ilgili çalışmalarıyla daha önce çeşitli etik tartışmaları tetiklemişti. Cortical Labs, şu anda araştırmacılara sunduğu Cortical Cloud adlı bulut tabanlı servis aracılığıyla, canlı nöron ağları üzerinde uzaktan çalışma ve deney yapma imkanı tanıyarak bu alandaki bilimsel ekosistemi genişletmeye devam ediyor.