AB, Tarım-Gıda Sektöründe Siber Güvenliği Güçlendirmek İçin Dev ACT4FOOD Projesini Başlattı

9 Şubat 2026 tarihinde resmen hayata geçen ACT4FOOD projesi, Avrupa Birliği'nin gıda tedarik zincirindeki siber dayanıklılığı en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen devrim niteliğinde bir girişimdir. Üretim aşamasından son tüketiciye kadar uzanan tüm süreçleri kapsayan bu stratejik çalışma, AB'nin "Dijital Avrupa" (DIGITAL) Programı tarafından sağlanan fonlarla desteklenmektedir. Sekiz farklı ülkeden 11 stratejik ortağı bir araya getiren proje, tarım-gıda sektöründeki siber güvenlik sorunlarının uluslararası niteliğini ve çözümün ancak sınır ötesi, çok paydaşlı bir iş birliğiyle mümkün olabileceğini açıkça ortaya koymaktadır.

Kıbrıs merkezli bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ile iş danışmanlığı uzmanı INNOV-ACTS Limited tarafından koordine edilen bu kapsamlı çalışma, toplamda 36 aylık bir uygulama takvimine yayılmaktadır. Sektörün hızla dijitalleşmesi ve akıllı tarım teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan kritik güvenlik açıklarını kapatmayı amaçlayan ACT4FOOD bünyesinde; Maggioli S.p.A., Cartagena Politeknik Üniversitesi (UPCT), CREME Software Ltd, Montimage EURL, Ianus Technologies Ltd ve Agritrack Lyseis Technologias A.E. gibi teknik yetkinliği ve araştırma kapasitesi yüksek kurumlar yer almaktadır. Bu konsorsiyum, hem teknolojik altyapıyı hem de akademik birikimi bir araya getirerek sektörün dijital savunma kalkanını en modern araçlarla inşa etmeyi hedeflemektedir.

Geliştirilen yenilikçi çözümlerin teorik düzlemde kalmaması ve sektörün gerçek ihtiyaçlarına yanıt vermesi için saha doğrulama süreçlerine büyük önem verilmektedir. Bu bağlamda, işleme tesislerini temsil eden GR Family Farm, su ürünleri üretimi kanadında Obedineni Akvakulturi OOD - United Aquaculture ve perakende sektörünün güçlü oyuncularından METRO A.E., geliştirilen teknolojilerin gerçek operasyonel ortamlarda test edilmesinde aktif rol almaktadır. Yazılım geliştiriciler, akademik araştırmacılar ve son kullanıcılar arasındaki bu doğrudan etkileşim, bilimsel bulguların pazar ihtiyaçlarına uygun şekilde ticarileşmesini sağlayarak "Dijital Avrupa" Programı'nın temel vizyonuyla tam bir uyum sergilemektedir.

Proje, Avrupa'daki düzenleyici kurumların artan endişelerine doğrudan bir yanıt niteliği taşımaktadır; nitekim Avrupa Komisyonu, 2025 yılında siber tehditleri AB gıda güvenliği için en ciddi risk faktörü olarak tanımlamıştır. Güncel istatistikler, Temmuz 2024 ile 2025 yılları arasındaki siber vakaların %18'inin doğrudan operasyonel teknoloji (OT) sistemlerini hedef aldığını ve üretim süreçlerini aksatmayı amaçladığını göstermektedir. Bu ciddi endişeler doğrultusunda güncellenen NIS2 Direktifi, gıda sektörünü artık "kritik altyapı" kategorisinde sınıflandırmaktadır; bu durum, fidye yazılımları ve Nesnelerin İnterneti (IoT) cihazlarındaki zafiyetlere karşı çok daha gelişmiş ve proaktif bir koruma mekanizması kurulmasını zorunlu kılmaktadır.

ACT4FOOD projesinin teknik omurgası, geleneksel Tehdit Analizi Kritik Kontrol Noktası (TACCP) metodolojisinin modern dijital dünyaya uyarlanarak TACCP 4.0 seviyesine yükseltilmesine dayanmaktadır. Bu yeni yaklaşım; PAS 96, FSMA ve GDPR gibi mevcut uluslararası güvenlik standartlarına siber ve siber-fiziksel risklerin tam entegrasyonunu öngörmektedir. Proje yetkililerinden Dr. Odysseas Kokkinos, yapay zeka destekli analizlerin ve güvenli veri paylaşımı protokollerinin gıda güvenliğini korumadaki hayati rolüne dikkat çekerken, Iuliana Floricica ise teknolojik inovasyonların sahada gerçek bir değişim yaratabilmesi için şeffaf ve sorumlu bir iletişim stratejisinin vazgeçilmez olduğunu vurgulamaktadır.

Yıllık 222 milyar avroluk devasa bir katma değer üreten ve yaklaşık 4,5 milyon kişiye istihdam sağlayan Avrupa Birliği gıda sektörü, karmaşık ve birbirine bağımlı tedarik zinciri yapısı nedeniyle siber saldırganlar için cazip bir hedef haline gelmiştir. 2021-2027 dönemini kapsayan 7,59 milyar avroluk toplam bütçesinin 1,4 milyar avrosunu münhasıran siber güvenliğe ayıran DIGITAL programı, ACT4FOOD girişimiyle bu kritik ekonomik ekosistemi güvence altına almayı amaçlamaktadır. Projenin nihai başarısı, yapay zeka ve siber tehdit istihbaratı (CTI) gibi ileri düzey teknolojilerin, Avrupa tarımının bel kemiğini oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için kolayca uygulanabilir ve ölçeklenebilir çözümlere dönüştürülmesine bağlı olacaktır.

Sonuç olarak ACT4FOOD, sadece teknik bir yazılım geliştirme projesi değil, aynı zamanda Avrupa'nın gıda egemenliğini dijital çağın getirdiği yeni nesil tehditlere karşı koruma kalkanı altına alma stratejisinin temel taşıdır. Sektördeki tüm paydaşların siber farkındalık seviyesini artırmayı hedefleyen bu girişim, tarladaki üretimden sofradaki tüketime kadar olan her halkada verinin bütünlüğünü ve güvenliğini garanti altına alacaktır. Bu kapsamlı dönüşüm süreci, Avrupa Birliği'nin dijital bağımsızlık hedefleriyle tam bir uyum içerisinde ilerleyerek, geleceğin gıda sistemlerini siber saldırılara karşı çok daha dirençli, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturacaktır.