Liên minh Châu Âu khởi động dự án an ninh mạng quy mô lớn trong lĩnh vực nông lương

Dự án ACT4FOOD của Liên minh Châu Âu đã chính thức đi vào giai đoạn triển khai từ ngày 9 tháng 2 năm 2026. Sáng kiến chiến lược này tập trung vào việc nâng cao khả năng phục hồi an ninh mạng cho toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm của EU, bao quát mọi giai đoạn từ khâu sản xuất ban đầu đến bàn ăn của người tiêu dùng. Được tài trợ bởi Chương trình "Châu Âu Kỹ thuật số" (DIGITAL), dự án quy tụ sự tham gia của 11 đối tác chiến lược đến từ 8 quốc gia thành viên, phản ánh rõ nét tính chất xuyên quốc gia của các thách thức an ninh mạng đang bủa vây lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm hiện nay.

Việc điều phối liên minh này được đảm nhiệm bởi INNOV-ACTS Limited, một công ty có trụ sở tại Cộng hòa Síp chuyên về tư vấn kinh doanh và công nghệ thông tin (ICT). Với lộ trình thực hiện kéo dài trong 36 tháng, dự án ACT4FOOD đặt mục tiêu loại bỏ các lỗ hổng bảo mật vốn đang trở nên trầm trọng hơn do quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong ngành. Các tổ chức nghiên cứu và công nghệ hàng đầu tham gia vào dự án bao gồm Maggioli S.p.A., Đại học Bách khoa Cartagena (UPCT), CREME Software Ltd, Montimage EURL, Ianus Technologies Ltd và Agritrack Lyseis Technologias A.E., đảm bảo cung cấp đầy đủ các chuyên môn kỹ thuật cần thiết cho sự thành công của sáng kiến.

Quá trình kiểm chứng thực tế các giải pháp đang phát triển sẽ được thực hiện trực tiếp tại các cơ sở vận hành thực thụ, bao gồm GR Family Farm (đơn vị chế biến), Obedineni Akvakulturi OOD - United Aquaculture (đơn vị sản xuất) và METRO A.E. (đơn vị bán lẻ). Cấu trúc vận hành này, với sự kết hợp chặt chẽ giữa các nhà phát triển công nghệ, đội ngũ nghiên cứu và người dùng cuối, minh chứng cho một cách tiếp cận toàn diện nhằm xóa bỏ khoảng cách giữa các thành tựu khoa học và việc triển khai thương mại thực tế, hoàn toàn nhất quán với các mục tiêu cốt lõi của Chương trình DIGITAL.

Dự án là lời giải cho những quan ngại sâu sắc từ phía các nhà quản lý, đặc biệt là khi Ủy ban Châu Âu vào năm 2025 đã xác định các mối đe dọa mạng là nguy cơ lớn nhất đối với an ninh lương thực của toàn khối EU. Các số liệu thống kê thực tế chỉ ra rằng, trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2024 đến năm 2025, có tới 18% các sự cố an ninh mạng nhắm trực tiếp vào các hệ thống công nghệ vận hành (OT). Những lo ngại này cũng được phản ánh rõ rệt trong Chỉ thị NIS2, văn bản pháp lý phân loại lĩnh vực thực phẩm là cơ sở hạ tầng trọng yếu, đòi hỏi các biện pháp bảo vệ tăng cường trước các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền và các lỗ hổng trên thiết bị IoT.

Nền tảng kỹ thuật của dự án tập trung vào việc nâng cấp phương pháp luận TACCP (Phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn) lên tiêu chuẩn TACCP 4.0. Sự chuyển đổi này đòi hỏi việc tích hợp các rủi ro không gian mạng và vật lý mạng vào các tiêu chuẩn an toàn hiện có như PAS 96, FSMA và GDPR. Tiến sĩ Odysseas Kokkinos cho biết dự án sẽ huy động sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, cơ chế chia sẻ dữ liệu an toàn và các mô hình đánh giá mối đe dọa tiên tiến để bảo vệ an toàn thực phẩm. Đồng thời, bà Iuliana Floricica cũng nhấn mạnh rằng việc truyền thông có trách nhiệm là yếu tố then chốt để các đổi mới công nghệ mang lại hiệu quả thực tiễn tối ưu.

Ngành thực phẩm của EU, với giá trị gia tăng hàng năm đạt 222 tỷ euro và tạo việc làm cho 4,5 triệu người, là một hệ sinh thái cực kỳ phức tạp và dễ bị tổn thương do tính đa tầng của chuỗi cung ứng. ACT4FOOD, thông qua nguồn vốn từ DIGITAL – chương trình dành riêng 1,4 tỷ euro cho an ninh mạng trong tổng ngân sách 7,59 tỷ euro giai đoạn 2021-2027 – đặt mục tiêu củng cố sự vững chắc cho hệ thống này. Thành công của dự án sẽ phụ thuộc vào việc chuyển hóa các nghiên cứu AI tiên tiến và chia sẻ thông tin mối đe dọa mạng (CTI) thành các giải pháp có khả năng mở rộng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn là xương sống của ngành nông nghiệp Châu Âu.