UE inicjuje przełomowy projekt ACT4FOOD w celu zabezpieczenia sektora rolno-spożywczego przed cyberzagrożeniami

9 lutego 2026 roku oficjalnie zainaugurowano europejską inicjatywę ACT4FOOD, która ma na celu radykalne wzmocnienie odporności cyfrowej całego łańcucha dostaw żywności w Unii Europejskiej. Projekt ten koncentruje się na zabezpieczeniu wszystkich etapów procesu żywnościowego – od pierwotnej produkcji rolnej, poprzez przetwórstwo, aż po końcową konsumpcję. Przedsięwzięcie jest finansowane przez UE w ramach prestiżowego programu „Cyfrowa Europa” (DIGITAL) i konsoliduje wysiłki 11 partnerów z ośmiu różnych państw członkowskich. Tak szeroka koalicja odzwierciedla transnarodowy charakter współczesnych wyzwań związanych z cyberbezpieczeństwem w sektorze rolnym.

Za koordynację działań całego konsorcjum odpowiada cypryjska firma INNOV-ACTS Limited, uznany ekspert w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz doradztwa biznesowego. Realizacja projektu została zaplanowana na okres 36 miesięcy, a jego priorytetem jest wyeliminowanie krytycznych luk w zabezpieczeniach, które stały się bardziej dotkliwe w wyniku przyspieszonej transformacji cyfrowej branży. W skład grupy badawczo-technologicznej wchodzą czołowe organizacje, takie jak Maggioli S.p.A., Uniwersytet Politechniczny w Kartagenie (UPCT), CREME Software Ltd, Montimage EURL, Ianus Technologies Ltd oraz Agritrack Lyseis Technologias A.E., co zapewnia niezbędne zaplecze merytoryczne i techniczne.

Istotnym aspektem ACT4FOOD jest praktyczna walidacja opracowywanych innowacji w warunkach operacyjnych na rzeczywistych obiektach. Testy będą prowadzone w zróżnicowanych środowiskach, w tym w zakładach przetwórczych GR Family Farm, u producentów akwakultury Obedineni Akvakulturi OOD - United Aquaculture oraz w placówkach handlu detalicznego METRO A.E. Taka struktura współpracy, angażująca deweloperów, naukowców i użytkowników końcowych, pozwala na skuteczne zniwelowanie luki między teoretycznymi badaniami a ich komercyjnym wdrożeniem, co jest kluczowym założeniem programu „Cyfrowa Europa”.

Inicjatywa stanowi bezpośrednią odpowiedź na alarmujące sygnały płynące ze strony organów regulacyjnych. W 2025 roku Komisja Europejska oficjalnie sklasyfikowała cyberzagrożenia jako najpoważniejszy czynnik ryzyka dla bezpieczeństwa żywnościowego UE. Statystyki wskazują, że w okresie od lipca 2024 do 2025 roku aż 18% wszystkich incydentów naruszenia cyberbezpieczeństwa było wycelowanych w systemy technologii operacyjnych (OT). Obawy te znajdują odzwierciedlenie w dyrektywie NIS2, która uznaje sektor spożywczy za infrastrukturę krytyczną, wymagającą wzmocnionej ochrony przed atakami typu ransomware oraz podatnościami urządzeń Internetu Rzeczy (IoT).

Fundament technologiczny projektu opiera się na rozszerzeniu uznanej metodyki TACCP (Analiza Zagrożeń i Krytyczne Punkty Kontroli) do nowoczesnego standardu TACCP 4.0. Podejście to zakłada pełną integrację ryzyk cybernetycznych i cyberfizycznych z obowiązującymi normami bezpieczeństwa, takimi jak PAS 96, FSMA oraz RODO (GDPR). Dr Odysseas Kokkinos podkreślił, że projekt wykorzystuje potencjał sztucznej inteligencji, bezpiecznej wymiany danych oraz zaawansowanych modeli oceny zagrożeń w celu ochrony żywności. Z kolei Iuliana Floricica zwróciła uwagę na kluczowe znaczenie odpowiedzialnej komunikacji w procesie wdrażania innowacji technologicznych, aby przyniosły one wymierny efekt społeczny.

Sektor spożywczy w Unii Europejskiej, generujący rocznie wartość dodaną na poziomie 222 miliardów euro i zapewniający zatrudnienie 4,5 milionom osób, tworzy niezwykle złożony ekosystem, który ze względu na stopień skomplikowania łańcuchów dostaw pozostaje podatny na zakłócenia. ACT4FOOD, korzystając z funduszy programu DIGITAL – w którym na cyberbezpieczeństwo przeznaczono 1,4 miliarda euro z całkowitego budżetu 7,59 miliarda euro na lata 2021-2027 – dąży do zbudowania trwałej odporności tej branży. Sukces projektu będzie mierzony efektywnością przekształcania zaawansowanych badań nad AI i wymianą informacji o zagrożeniach (CTI) w gotowe, skalowalne rozwiązania dla małych i średnich przedsiębiorstw, które stanowią fundament europejskiego agrobiznesu.