Fransa 15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağını Hızlandırıyor: Eylül 2026 Hedefi ve Liselerde Telefon Kısıtlaması

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlamayı hedefleyen ulusal yasağın yürürlüğe girmesi için yasal süreci hızlandırma kararı aldı. Eylül 2026 tarihini nihai hedef olarak belirleyen Macron, Senato'ya ilgili yasa tasarısının bu takvime uygun şekilde yasalaşmasını sağlama talimatı verdi. Bu stratejik hamle, genç neslin bilişsel ve duygusal gelişimini, özellikle ABD ve Çin merkezli teknoloji devlerinin sunduğu manipülatif algoritmaların olumsuz etkilerinden korumayı amaçlıyor.

"Rönesans" (Renaissance) partisi milletvekili Laure Miller tarafından öncülük edilen bu yasal girişim, sadece sosyal medya kullanımıyla sınırlı kalmayıp, dijital güvenlik kapsamını genişletiyor. Tasarı, 2018 yılından beri ilkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu kısıtlamalarını tüm liseleri kapsayacak şekilde genişletmeyi öngörüyor. Cumhurbaşkanı Macron, liselerdeki bu telefon yasağının eğitim ortamını iyileştirmek adına "çok net bir sinyal" olduğunu ve gençlerin dikkat dağınıklığını önleyeceğini vurguluyor.

Fransa'nın bu kararlı adımı, reşit olmayanlar için dijital dünyanın daha güvenli hale getirilmesini amaçlayan küresel bir akımın parçasıdır. Avustralya, 16 yaş altı için sosyal medyayı yasaklayan sert bir düzenlemeyi hayata geçirmiş ve 10 Aralık 2025'te yürürlüğe giren bu yasanın ardından sadece bir ay içinde 4,7 milyon kullanıcı hesabı kapatılmıştır. Benzer şekilde, Birleşik Krallık Lordlar Kamarası da yakın zamanda benzer bir kısıtlamayı onaylarken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Eylül 2025'te Avrupa Birliği genelinde daha katı önlemlerin sinyalini vermişti.

Bu sert önlemlerin temelinde, ulusal sağlık otoritelerinin bulguları ve artan hukuki süreçler yatıyor. Fransız sağlık ajansı ANSES, yoğun sosyal medya kullanımı ile ergenlerde düşük özgüven, kendine zarar verme eğilimi ve intihar içerikli paylaşımlara maruz kalma arasında güçlü bir korelasyon olduğunu raporladı. Bu bilimsel endişeler, bazı Fransız ailelerin TikTok platformuna karşı açtığı davalarla da pekişiyor; aileler, platformdaki algoritmaların gençleri trajik sonuçlara sürükleyen zararlı içeriklere yönlendirdiğini iddia ediyor.

Laure Miller'ın açıklamalarına göre, yasa tasarısının öncelikli hedeflerinden biri mevcut sistemdeki yaş doğrulama açığını kapatmaktır; zira günümüzde platformlara girişte etkin bir denetim mekanizması bulunmuyor. İstatistiksel veriler, dijital bağımlılığın boyutlarını çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor: 12 ile 17 yaş arasındaki gençlerin %90'ı her gün akıllı telefon kullanırken, bu grubun %58'i vaktinin çoğunu sosyal ağlarda geçiriyor. Ayrıca, her iki gençten birinin akıllı telefon başında günde iki ila beş saat arasında zaman harcadığı belirtiliyor.

Bilim dünyasındaki bazı uzmanlar, dijital yasakların etkileri konusunda daha kapsamlı araştırmalar yapılması gerektiğini savunsa da, Fransız hükümeti ihtiyatlılık ilkesini benimseyerek harekete geçiyor. ANSES verileri ve diğer ülkelerdeki başarılı uygulamaları referans alan yetkililer, bu önleyici müdahale ile yeni neslin dijital güvenliğini sağlamayı hedefliyor. Hükümet, bu yasa sayesinde gençlerin sanal dünyanın risklerinden arındırılmış, daha sağlıklı bir gelişim süreci geçirmelerini amaçlamaktadır.