Dünya başkentleri büyük güçlerin gürültülü çekişmelerine odaklanmışken, Güney Kore Cumhurbaşkanı ve Bangladeş Dışişleri Bakanı'nın Yeni Delhi ziyaretleri neredeyse sıradan birer rutin gibi görünüyor. Oysa tam da bu olaylar modern Asya'nın paradoksunu gözler önüne seriyor: Büyük güçler bölgeyi bloklara ayırmaya çalışırken, orta ölçekli ülkeler gürültülü ittifaklardan daha sağlam olabilecek pratik bağlar ağını sessizce örüyor. Öyle görünüyor ki burada mesele, Pekin-Washington rekabetinden daha az bağımsız bir alternatif iş birliği mimarisi oluşturma çabasıdır.
Bu ziyaretlerin tarihi temelleri onlarca yıl öncesine dayanmaktadır. Hindistan ve Güney Kore arasında 1973 yılında kurulan diplomatik ilişkiler uzun süre resmi düzeyde kaldı. Kırılma noktası, 2009 yılında imzalanan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması ile yaşandı. Resmi verilere göre o günden bu yana ikili ticaret hacmi yaklaşık on kat arttı; Güney Koreli şirketler Hindistan'da fabrikalar kurarken Yeni Delhi de ileri teknoloji ve altyapı yatırımlarına erişim sağladı. Bu süreç, Hindistan'ın daha sonra "Doğu'da Harekete Geç" (Act East) stratejisine dönüşen "Doğu'ya Bak" (Look East) politikasının en başarılı örneklerinden biri haline geldi.
Bangladeş ile olan bağlar ise çok daha varoluşsal bir nitelik taşıyor. Hindistan'ın 1971 yılındaki bağımsızlık savaşına verdiği destek, her iki ülkenin ulusal anlatısının bir parçası olmayı sürdürüyor. Ancak komşuluk sadece dostluk değil, Ganj ve Brahmaputra nehirlerinin su paylaşımından sınır ticareti ve göç meselelerine kadar kronikleşmiş sorunları da beraberinde getirdi. Mevcut raporlar ticaret hacminin arttığını gösterse de altyapıdaki darboğazlar ve çözülemeyen su meseleleri potansiyeli kısıtlamaya devam ediyor. Bu nedenle Bangladeş Dışişleri Bakanı'nın ziyareti, ilişkileri kriz yönetimi modundan stratejik ortaklık seviyesine taşıma arzusunu barındırıyor.
Delhi'deki güncel görüşmelerin görünüşe göre üç ana başlığa odaklandığı söylenebilir: teknolojik güvenlik, iklim direnci ve tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi. Güney Kore yarı iletken üretiminde Tayvan ve Çin'e olan bağımlılığını azaltmak isterken Hindistan devasa bir pazar ve ilaç sanayi üssü, Bangladeş ise tekstil ve hazır giyim alanında fırsatlar sunuyor. Uzmanlar, her üç tarafın da açıkça Çin karşıtı bir söylemden kaçındığını, bunun yerine "sürdürülebilir kalkınma" ve "kapsayıcı büyüme" dilini tercih ettiğini vurguluyor.
Ancak çıkar haritası göründüğünden daha karmaşık. Hindistan için bu ziyaretler, tek taraflı bağımlılık riskini azaltan uzun vadeli bir "ortaklıklar ağı" stratejisinin parçasıdır. Seul'ün ise Hindistan'ı Tayvan çevresindeki olası bir gerilime karşı bir sigorta olarak kullandığı ve aynı zamanda yüksek teknolojili ürünleri için yeni pazarlar aradığı anlaşılıyor. Dakka, "Kuşak ve Yol" projesinin borç tuzağından kaçınarak Pekin, Delhi ve Tokyo arasında bir denge kurmaya çalışıyor. Bu arada, ön veriler tarafların henüz üzerinde anlaşılan konuların tam kapsamını açıklamaya hazır olmadığını gösteriyor ki bu da Asya diplomasisinin tipik bir özelliğidir.
Olayların gelişimi birkaç gerçekçi senaryo üzerinden ilerleyebilir. Birincisi; kritik teknolojiler ve yeşil enerji alanında kademeli olarak bir mini ittifakın şekillenmesidir. Bu durumda üç ülkenin büyük şirketleri kazançlı çıkacak, çip ve güneş modülü üretimine yönelik ortak projeler ise tetikleyici güç olacaktır. Buradaki temel karşı güç ise bürokratik engeller ve hükümet değişiklikleri olacaktır. İkinci senaryo ise sembolik düzeyde kalabilir: derinlemesine bir uygulama olmaksızın sadece iddialı mutabakat zaptlarının imzalanması. Bu durumda kazanan, bölgedeki baskın konumunu koruyan Çin olacaktır.
Üçüncü yol ise Pekin'in tepkisidir. Eğer Çin, bu yakınlaşmayı Bengal Körfezi'ndeki nüfuzuna karşı bir alternatif oluşturma çabası olarak görürse, Bangladeş üzerinde ekonomik baskı ve Seul'e yönelik diplomatik protestolar beklenebilir. Dördüncü ve en iddialı senaryo, formatın Japonya veya Vietnam'ın da katılımıyla dörtlü veya beşli bir diyaloğa genişletilmesidir. Bu, bölgesel tedarik zincirlerinin küresel şoklara karşı direncini önemli ölçüde artırabilir ancak hassas konularda ciddi tavizler verilmesini gerektirecektir.
Bu girişimlerin başarısı, nihayetinde üç başkentin niyet protokollerini iş dünyası ve vatandaşlar için somut sonuçlar doğuran işleyen mekanizmalara dönüştürme kabiliyetine bağlı olacaktır.
