Alibaba, Qwen 3.5'i Tanıttı: Aracı Yapay Zeka İçin Gated Delta Ağları ve Seyrek MoE Teknolojisi

Alibaba Group, yapay zeka teknolojilerinde yeni bir dönemi temsil eden nesil platformu Qwen 3.5'i resmen kamuoyuna duyurdu. Şirket tarafından yapılan açıklamalara göre bu yeni sürüm, basit metin tabanlı etkileşimlerin ötesine geçerek karmaşık ve otonom operasyonları yürütebilen "aracı yapay zeka" (agentic AI) kavramına odaklanan stratejik bir teknik dönüşümü simgeliyor. Bu hamle, yapay zekanın sadece yanıt veren bir sistemden, bağımsız hareket edebilen bir dijital asistana evrilmesini hedefliyor.

Qwen 3.5'in teknolojik altyapısının kalbinde, Alibaba'nın mühendislik ekipleri tarafından geliştirilen ve Gated Delta Ağları ile seyrek uzman karışımı (sparse MoE) çerçevesini bir araya getiren sofistike bir mimari yer alıyor. Bu yenilikçi tasarım, modern yapay zeka modellerinin en büyük sorunlarından biri olan devasa model boyutu ile işlem hızı arasındaki dengeyi optimize etmek amacıyla kurgulandı.

Modelin parametre yapısı incelendiğinde, Alibaba'nın verimlilik konusundaki iddiası daha net bir şekilde ortaya çıkıyor:

• Aktif ve Toplam Parametreler: Model toplamda 397 milyar gibi devasa bir parametre sayısına sahip olsa da, seyrek MoE yapısı sayesinde her bir işlem (forward pass) sırasında bu parametrelerin yalnızca 17 milyarı aktif olarak kullanılıyor.
• Operasyonel Verimlilik: Geliştiriciler, bu seçici aktivasyon yönteminin hesaplama yükünü önemli ölçüde azalttığını ve bu sayede yüksek hızlı jeton (token) üretimi ile ekonomik dağıtım süreçlerinin optimize edildiğini belirtiyor.

Qwen 3.5, çok adımlı iş akışlarını kendi başına planlayabilen ve bu planları titizlikle uygulayabilen otonom bir aracı olarak dizayn edildi. Bu yetenek, yapay zekanın karmaşık görevleri parçalara ayırarak sonuç odaklı bir şekilde tamamlamasına olanak tanıyor.

Modelin yetenek seti, görsel algı ve uzun süreli hafıza konularında da önemli geliştirmeler içeriyor:

• Görsel Aracı Yetenekleri: Alibaba, modelin yazılım arayüzlerini görsel olarak algılayabildiğini, farklı uygulamalar üzerinde bağımsız kararlar alarak işlem yürütebildiğini vurguluyor.
• 1 Milyon Jeton Kapasitesi: Platformun kapalı kaynaklı versiyonu olan Qwen-3.5-Plus, 1 milyon jetonluk devasa bir bağlam penceresi sunuyor. Bu özellik, çok uzun belgelerin analiz edilmesini ve uzun soluklu muhakeme süreçlerinin tutarlılık bozulmadan sürdürülmesini sağlıyor.

Küresel pazardaki varlığını güçlendirmeyi amaçlayan Alibaba, Qwen 3.5 ile dil desteğini muazzam bir seviyeye taşıdı. Önceki versiyonda 119 olan desteklenen dil ve lehçe sayısı, bu sürümle birlikte 201'e yükseltildi. Şirket, bu genişlemenin özellikle Güneydoğu Asya ve Avrupa pazarlarındaki kullanıcı deneyimini ve pazar payını artıracağını öngörüyor.

Açık kaynak ekosistemine olan desteğini sürdüren teknoloji devi, Qwen-3.5-Open sürümünü de paylaşıma açtı. Bu sayede dünya genelindeki araştırma toplulukları ve bağımsız geliştiriciler, Alibaba'nın sunduğu bu ileri düzey mimari iyileştirmelere doğrudan erişim sağlama fırsatı bulacak.

Performans verileri açısından Qwen 3.5, önceki nesil olan Qwen 3 serisine kıyasla büyük iş yüklerini işlemede sekiz katlık bir iyileşme sergiliyor. Bu devasa artış, modelin kurumsal düzeydeki ağır operasyonları çok daha hızlı ve verimli bir şekilde tamamlamasına imkan tanıyor.

Alibaba tarafından paylaşılan kıyaslama raporlarında, modelin küresel rakipleriyle olan rekabet gücü de dikkat çekiyor. Şirket, Qwen 3.5'in özellikle muhakeme ve kod yazma görevlerinde GPT-5.2 ve Claude Opus 4.6 gibi dünyanın en önde gelen sistemleriyle eşdeğer bir performans sergilediğini iddia ediyor.