Köpeklerin Yatmadan Önce Daire Çizme Davranışının Evrimsel Kökenleri

Evcil hayvan sahiplerinin sıklıkla gözlemlediği, köpeklerin dinlenmeye geçmeden önce yataklarının veya zeminlerinin etrafında birkaç tur dönme eğilimi, davranış uzmanlarınca teyit edildiği üzere, derinlere kök salmış içgüdüsel bir eylemin yansımasıdır. Bu ritüel, kurtlar gibi vahşi atalardan miras alınmıştır; zira bu atalar, doğada kendilerine özel dinlenme alanları hazırlamak zorundaydılar.

Yapılan araştırmalar, köpeklerin yarısından fazlasının dinlenmeden önce en az bir tam daire çizdiğini ortaya koymaktadır. Düz olmayan bir yüzeyde yatmadan önce, düz bir zemine göre üç kat daha fazla daire çizdikleri gözlemlenmiştir. Bu atalardan kalma davranışın birden fazla hayati işlevi bulunmaktaydı. Kurtlar, dönerek otları ve bitki örtüsünü düzelterek kendileri için daha yumuşak ve seviyeli bir uyku yüzeyi oluştururlardı. Ayrıca, bu dairesel hareket, potansiyel yırtıcıları veya gizli tehlikeleri hızlıca tarayarak stratejik bir konumlanma sağlamak amacıyla çevresel bir kontrol görevi görüyordu.

Daha soğuk iklimlerde, vahşi köpekler vücut ısısını korumak için sıkıca kıvrılırken, dönme eylemi aynı zamanda pati yastıklarındaki feromon bezleri aracılığıyla bölge işaretleme işlevi de görüyordu. Bu eylemler, evcil köpeklerin konforlu yataklarında bile bilinçaltı bir uyumla devam eden evrimsel bir protokolün parçasıdır. Köpek davranış uzmanları, bu daire çizme eyleminin, hayvanların en uygun uyku pozisyonunu bulma çabasından kaynaklandığını belirtmektedir. Bu, köpeklerin çevresel koşullara göre şekillenen davranışını gösterir; zira köpekler, en rahat ortamı yaratmak için zeminle etkileşime girerler.

Kazma davranışı da benzer şekilde yuva yapma ve rahatlık bulma içgüdüsünden kaynaklanır ve bu durum, insanların yatağa girmeden önce yastıklarını düzeltmesine benzetilebilir. Ayak tabanlarındaki koku bezleri sayesinde kazarak kendi imzalarını bırakan köpekler için bu hareket, bölgeyi işaretlemenin bir yolu olarak da işlev görebilir. Bu içgüdüsel hareketlerin yoğunluğu, köpeğin yaşına, kaygı seviyesine ve yattığı yüzeyin niteliğine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Çoğu durumda, daire çizmek tamamen normal kabul edilirken, aşırı dönme, huzursuzluk veya yatağa yerleşmekte zorlanma gibi durumlar, eklem ağrısı veya anksiyete gibi altta yatan sağlık sorunlarına işaret edebileceğinden veteriner hekim kontrolünü gerektirebilir. Eğer bu dönme davranışı aniden ve aşırı hale gelirse, bir sağlık uzmanının değerlendirmesi elzemdir. Anadolu kurtları gibi türdeşleri, yaban hayatındaki mücadeleleri ve avlanma alışkanlıklarıyla bilinirken, evcil dostlarımız bu kadim bilgeliği modern yaşam alanlarına taşımaktadır. Bu davranış, köpeğin rahatlık arayışının, güvenlik gereksiniminin ve atalarından miras kalan hayatta kalma mekanizmalarının karmaşık bir etkileşimidir.