Roskomnadzor spowalnia działanie Telegrama w obliczu planów całkowitej blokady WhatsAppa do końca 2026 roku

Federalna Służba ds. Nadzoru w Sferze Łączności, Technologii Informacyjnych i Komunikacji Masowej, znana szerzej jako Roskomnadzor (RKN), z początkiem 2026 roku wprowadziła istotne, choć częściowe ograniczenia w funkcjonowaniu popularnego komunikatora Telegram. Działania te przełożyły się bezpośrednio na spadek wydajności aplikacji, co użytkownicy odczuli przede wszystkim poprzez znaczne opóźnienia w ładowaniu plików wideo. Przedstawiciele rynku telekomunikacyjnego potwierdzili, że kroki podjęte przez RKN były bezpośrednią reakcją na liczne zgłoszenia problemów technicznych, które zaczęły napływać od użytkowników z Moskwy oraz Petersburga już w pierwszych dniach stycznia 2026 roku.

Wiceprzewodniczący Komitetu Dumy Państwowej ds. Polityki Informacyjnej, Technologii Informacyjnych i Łączności, Andriej Swincow, odniósł się do tej sytuacji podczas swojego wystąpienia w dniu 16 stycznia 2026 roku. Określił on obecne restrykcje mianem „delikatnej sugestii” skierowanej do kierownictwa Telegrama, mającej na celu wymuszenie sprawniejszej współpracy z rosyjskimi organami państwowymi w zakresie usuwania anonimowych kanałów. Deputowany Swincow zaznaczył jednocześnie, że całkowite zablokowanie platformy nie jest obecnie przewidywane, ponieważ Telegram wykazuje chęć kooperacji z władzami Rosji oraz rządami wielu innych państw na świecie. Warto przypomnieć, że już w sierpniu 2025 roku Roskomnadzor ograniczał funkcję połączeń głosowych w aplikacjach Telegram i WhatsApp, argumentując to koniecznością walki z cyberprzestępczością oraz próbami wymuszeń.

Równolegle do działań wobec Telegrama, zaostrza się sytuacja wokół komunikatora WhatsApp, należącego do korporacji Meta, która w Federacji Rosyjskiej posiada status organizacji ekstremistycznej. Zgodnie z deklaracją Andrieja Swincowa z połowy stycznia 2026 roku, Roskomnadzor planuje wdrożenie kompleksowego pakietu środków, które doprowadzą do ostatecznego zablokowania WhatsAppa przed końcem 2026 roku. Parlamentarzysta powiązał te radykalne kroki bezpośrednio z przynależnością serwisu do struktur Meta, podkreślając, że eliminacja tej platformy z rosyjskiego rynku jest kluczowa w kontekście nadchodzących wyborów do Dumy Państwowej, zaplanowanych na wrzesień 2026 roku.

Sytuacja techniczna WhatsAppa już pod koniec 2025 roku była krytyczna. Według danych przedstawionych przez Michaiła Klimariewa, dyrektora „Stowarzyszenia Ochrony Internetu”, ponad 90% prób nawiązania połączenia z serwerami tej aplikacji z terytorium Rosji kończyło się niepowodzeniem, co w praktyce oznaczało niemal całkowity paraliż usługi. W przypadku Telegrama restrykcje z początku 2026 roku mają inny charakter i koncentrują się na dławieniu transferu danych. Z dostępnych informacji wynika, że od 22 grudnia prędkość pobierania multimediów mogła spaść nawet o 70–80%. Deputowany Swincow wyjaśnił, że spowolnienie to efekt niewystarczającej szybkości reakcji administratorów na żądania blokady kanałów rozpowszechniających niezweryfikowane informacje, w tym te dotyczące Specjalnej Operacji Wojskowej oraz sytuacji na rynkach finansowych.

Obecna polityka regulatora wyraźnie wskazuje na zróżnicowane podejście do zagranicznych platform komunikacyjnych. Wobec Telegrama stosowana jest strategia presji poprzez celowe obniżanie jakości świadczonych usług, co ma stymulować platformę do ściślejszej współpracy z państwem. Z kolei w przypadku WhatsAppa przyjęto kurs na całkowitą eliminację z powodu powiązań z organizacją uznaną w Rosji za ekstremistyczną. Siergiej Bojarski, szef właściwego komitetu Dumy Państwowej, zauważył wcześniej, że pełna blokada Telegrama byłaby możliwa jedynie w scenariuszu masowego przejścia autorów treści na krajowy komunikator Max. Projekt ten jednak, w ocenie urzędników, nie został w pełni zrealizowany. Choć pod koniec grudnia 2025 roku przedstawiciele WhatsAppa deklarowali chęć walki o rosyjskich użytkowników, do tej pory nie pojawiły się żadne oficjalne potwierdzenia, by firma zamierzała dostosować się do wymogów rosyjskiego ustawodawstwa.