Roskomnadzor vertraagt Telegram op basis van plannen voor volledige blokkade van WhatsApp tegen eind 2026

De Federale Dienst voor Toezicht op de Communicatie, Informatietechnologie en Massacommunicatie, beter bekend als Roskomnadzor (RKN), heeft sinds het begin van 2026 gedeeltelijke beperkingen opgelegd aan de werking van de berichtendienst Telegram. Deze maatregelen hebben geleid tot een merkbare vertraging in de prestaties van de applicatie, waarbij met name het laden van videobestanden ernstig wordt belemmerd. Bronnen binnen de Russische telecommunicatiemarkt hebben bevestigd dat deze stappen door de toezichthouder zijn gezet als directe reactie op klachten van gebruikers, die sinds begin januari 2026 op grote schaal werden geregistreerd in steden zoals Moskou en Sint-Petersburg.

Andrei Svintsov, de vicevoorzitter van de commissie van de Staatsdoema voor Informatiebeleid, Informatietechnologie en Communicatie, omschreef de acties op 16 januari 2026 als een "zachte hint" aan de directie van Telegram. Hij benadrukte dat de berichtendienst sneller en effectiever moet reageren op verzoeken van de Russische autoriteiten met betrekking tot het blokkeren van anonieme kanalen die als problematisch worden beschouwd. Svintsov onderstreepte echter dat een volledige blokkade van Telegram momenteel niet wordt voorzien, aangezien de messenger over het algemeen bereidheid toont om samen te werken met zowel de Russische overheid als de regeringen van de meeste andere landen wereldwijd. Eerder, in augustus 2025, had Roskomnadzor al beperkingen opgelegd aan spraakoproepen via zowel Telegram als WhatsApp, met als officiële motivatie de bestrijding van afpersing en diverse vormen van cybercriminaliteit.

Tegelijkertijd verslechtert de situatie rondom de berichtendienst WhatsApp, die eigendom is van Meta, een organisatie die in de Russische Federatie officieel is geclassificeerd als een extremistische organisatie. Volgens een verklaring van Andrei Svintsov medio januari 2026 wordt verwacht dat Roskomnadzor een uitgebreid pakket aan maatregelen zal implementeren om WhatsApp uiterlijk tegen het einde van 2026 definitief te blokkeren. De afgevaardigde koppelde deze strikte maatregelen direct aan de banden van de dienst met Meta en merkte op dat de uitvoering hiervan bijzonder relevant is in de aanloop naar de verkiezingen voor de Staatsdoema, die gepland staan voor september 2026.

De technische impact van deze beperkingen was tegen het einde van 2025 al duidelijk zichtbaar; uit gegevens van Mikhail Klimarev, directeur van de "Internet Protection Society", bleek dat meer dan 90% van de pogingen om verbinding te maken met de servers van WhatsApp vanuit Rusland op een mislukking uitliep. Wat betreft de maatregelen tegen Telegram in het begin van 2026, deze zijn specifiek gericht op het vertragen van de dienstverlening. Volgens interne bronnen is de snelheid waarmee mediabestanden worden geladen sinds 22 december met naar schatting 70% tot 80% afgenomen. Svintsov verduidelijkte dat deze vertraging van Telegram een direct gevolg is van de onvoldoende reactiesnelheid van de leiding op eisen om anonieme kanalen te blokkeren die onjuiste informatie verspreiden, waaronder berichten over de speciale militaire operatie en gegevens over de financiële markten.

Het huidige reguleringsbeleid van de Russische autoriteiten vertoont een gedifferentieerde aanpak: tegenover Telegram wordt druk uitgeoefend door de kwaliteit van de dienstverlening te verlagen om verdere samenwerking te stimuleren, terwijl voor WhatsApp een koers is ingezet naar een volledige beëindiging van de activiteiten vanwege de banden met een als extremistisch aangemerkte organisatie. Sergei Boyarsky, het hoofd van de relevante Doema-commissie, merkte eerder op dat een totale blokkade van Telegram alleen denkbaar zou zijn als kanaalbeheerders volledig zouden overstappen naar de nationale messenger Max, een project dat volgens functionarissen echter niet succesvol is gerealiseerd. Hoewel vertegenwoordigers van WhatsApp eind december 2025 nog aangaven te willen vechten voor hun Russische gebruikers, zijn er tot op heden geen officiële verklaringen naar buiten gekomen over het daadwerkelijk naleven van de Russische wetgeving.