Globalny Indeks Konfliktowości Osiągnął Historyczny Szczyt w 2025 Roku, Napędzany Eskalacją Wojen Handlowych – Raport MBI

Firma Michael Bauer International (MBI) przedstawiła w swoim raporcie „Bilans Bezpieczeństwa 2025” druzgocące dane dotyczące globalnej sceny politycznej. Analiza wykazała bezprecedensowy wzrost napięć w okresie od stycznia do września 2025 roku. W tym czasie na całym świecie odnotowano aż 1 450 trwających incydentów politycznych. Ten ilościowy przyrost nie ograniczał się jedynie do wzrostu liczby aktywnych konfliktów zbrojnych. Towarzyszyła mu gwałtowna eskalacja w zakresie niemilitarnych metod wywierania presji, zwłaszcza na arenie międzynarodowego handlu.

Kluczowym wskaźnikiem pogorszenia sytuacji stał się wzrost liczby pełnoskalowych wojen do 89, obejmujących terytoria 31 państw. Oznacza to, że zanotowano o 11 incydentów więcej niż w całym poprzednim roku. W badanym okresie zainicjowano 70 nowych konfliktów, podczas gdy zakończyło się zaledwie 18. Taka dysproporcja wyraźnie wskazuje, że dynamika narastania przeważa nad procesami pokojowego rozwiązywania sporów. Co więcej, dziewięć konfliktów po raz pierwszy osiągnęło próg uznania za „wojnę” w 2025 roku, co świadczy o pogłębianiu się istniejących, długotrwałych problemów międzynarodowych.

Szczególną uwagę w raporcie poświęcono intensyfikacji starć gospodarczych między Stanami Zjednoczonymi a Chińską Republiką Ludową. Eskalacja taryf celnych osiągnęła punkt krytyczny. Administracja prezydenta Donalda Trumpa nałożyła cła w wysokości 145% na chińskie towary. Pekin odpowiedział podniesieniem stawek do 125% na produkty amerykańskie. Choć te restrykcyjne środki zostały tymczasowo zawieszone na mocy rozejmu z 12 maja, prognozy MBI wskazują, że miały one doprowadzić do utraty 0,2% globalnego obrotu handlowego.

Wśród ognisk przemocy, które przykuły uwagę analityków, znalazło się zaostrzenie sytuacji w Demokratycznej Republice Konga (DRK). Tamtejszy konflikt, w który zaangażowani są rebelianci M23 wspierani przez Rwandę, doprowadził do zajęcia Gomy już w styczniu 2025 roku. Równolegle, trwająca wojna domowa w Sudanie, która rozpoczęła się w kwietniu 2023 roku, pogłębiła katastrofę humanitarną. Skutkiem tego stanu rzeczy jest ponad 12 milionów osób wewnętrznie przesiedlonych, a ponad 3 miliony zmuszonych do ucieczki za granicę.

Doktor Nicholas Schwank, główny ekspert ds. ryzyka politycznego w MBI, który wcześniej kierował Instytutem Badań Międzynarodowych w Heidelbergu, podkreśla, że wojny to zaledwie wierzchołek góry lodowej szerszego zjawiska. Analizy MBI zidentyfikowały 523 akty kryzysów o charakterze gwałtownym, które nie przekroczyły progu wojny, w tym blisko 140 incydentów protestacyjnych. Dane, obejmujące okres od lipca 2024 do czerwca 2025 roku, alarmująco wskazują na wzrost śmiertelności: odnotowano niemal 240 000 zgonów powiązanych z aktami przemocy, co stanowi wzrost o około 23% w stosunku do roku poprzedniego.

Charakterystyczną cechą eskalacji konfliktów w 2025 roku jest ich internacjonalizacja. Aż 78 państw angażuje się w spory poza własnymi granicami. O ile region Azji Wschodniej i Pacyfiku utrzymywał stosunkowo niskie wskaźniki zaangażowania, o tyle Europa i Azja Centralna, a także Bliski Wschód i Afryka Północna, odnotowały gwałtowny skok poziomu napięcia. Ta wielopoziomowa niestabilność kształtuje nowy, znacznie bardziej wzburzony kontur bezpieczeństwa międzynarodowego.