Australia i Kanada zacieśniają sojusz strategiczny w sektorze surowców krytycznych

W czwartek, 5 marca 2026 roku, Australia i Kanada oficjalnie sformalizowały swoje partnerstwo strategiczne, podpisując szereg kluczowych porozumień. Dokumenty te mają na celu zagwarantowanie stabilności dostaw surowców krytycznych oraz pogłębienie współpracy w obszarze obronności. W obliczu narastającej rywalizacji między wielkimi mocarstwami, oba państwa pozycjonują się jako skoordynowani „gracze średniej wielkości”, dążący do wzmocnienia swojej pozycji na arenie międzynarodowej poprzez ścisłą kooperację.

Wizyta premiera Kanady, Marka Carneya, została uświetniona jego historycznym wystąpieniem przed australijskim parlamentem – była to pierwsza taka przemowa kanadyjskiego lidera od 2007 roku. Podczas swojego orędzia premier Carney zaznaczył, że w dobie globalnych napięć mocarstwowych potęgi średniej wielkości powinny jednoczyć siły, aby zwiększać swoje znaczenie, zamiast konkurować o względy silniejszych podmiotów. Kluczowym punktem nowych ustaleń stało się oficjalne przystąpienie Australii do sojuszu G7 na rzecz minerałów krytycznych, zainicjowanego przez Kanadę w 2025 roku. Inicjatywa ta jest bezpośrednio wymierzona w dywersyfikację łańcuchów dostaw i uniezależnienie się od dominujących rynków, w szczególności od Chin.

Wspólny potencjał obu krajów w sektorze wydobywczym jest imponujący – Australia i Kanada odpowiadają łącznie za około jedną trzecią światowej produkcji litu i uranu oraz ponad 40% globalnego wydobycia rudy żelaza. Australia podjęła już konkretne kroki finansowe, przeznaczając 1,2 miliarda dolarów australijskich na stworzenie narodowej rezerwy strategicznej minerałów krytycznych, w tym antymonu, galu oraz pierwiastków ziem rzadkich. Fundusz ten zostanie teraz zsynchronizowany z kanadyjskim reżimem gromadzenia zapasów obronnych. Kanadyjski minister energii i górnictwa, Tim Hodgson, podkreślił, że taki sojusz produkcyjny jest znacznie efektywniejszy niż próby ustalania cen minimalnych, ponieważ pozwala na realną koordynację mocy wytwórczych i zakupowych obu państw.

Współpraca obu krajów rozszerzyła się również na szeroko pojęty sektor bezpieczeństwa, obejmując ochronę granic morskich, handel oraz zaawansowane technologie sztucznej inteligencji (AI). W ramach komponentu militarnego ogłoszono, że od połowy 2026 roku personel Kanadyjskich Sił Zbrojnych rozpocznie w Australii specjalistyczne szkolenia z obsługi Arktycznego Systemu Radarowego Dalekiego Zasięgu (A-OTHR). System ten, wykorzystujący te same zasady technologiczne co australijska sieć JORN, ma fundamentalne znaczenie dla wzmocnienia zdolności Kanady do ochrony swoich północnych terytoriów, co w swoim oświadczeniu zaznaczyła generał Jennie Carignan, szefowa Sztabu Obrony Kanady.

Premier Australii, Anthony Albanese, występując na wspólnej konferencji z Carneyem, zadeklarował, że w dynamicznie zmieniającym się świecie Australijczycy i Kanadyjczycy muszą w pierwszej kolejności polegać na własnych obywatelach oraz na wzajemnym wsparciu. Partnerstwo to opiera się na fundamencie wspólnych systemów politycznych oraz wieloletnim członkostwie w sojuszu wywiadowczym „Five Eyes”. Liderzy z entuzjazmem przyjęli także zacieśnienie relacji między australijskimi i kanadyjskimi instytutami bezpieczeństwa AI, co przypieczętowano nowym memorandum o współpracy. Spotkanie w Sydney potwierdziło determinację Ottawy i Canberry do przyspieszenia wymiany technologicznej i budowania odporności gospodarczej w obliczu trwających kryzysów geopolitycznych.