Przełom energetyczny w Chinach: Fotowoltaika wyprzedza wiatr przy rekordowych inwestycjach w 2025 roku

W 2025 roku w chińskim sektorze energetycznym nastąpił historyczny zwrot: produkcja energii z paneli słonecznych po raz pierwszy w historii przewyższyła wyniki osiągane przez energetykę wiatrową. Ten przełomowy moment jest bezpośrednim rezultatem niezwykle agresywnego wdrażania systemów fotowoltaicznych (PV), co stało się możliwe dzięki znacznemu obniżeniu kosztów paneli, które w ciągu ostatniej dekady spadły o około 80% w skali globalnej. Według danych Narodowego Urzędu Energii Chin (NEA), pod koniec 2025 roku łączna moc zainstalowana w energetyce słonecznej i wiatrowej osiągnęła poziom około 1 840 GW, co stanowi ponad 47% całkowitego potencjału krajowego systemu i po raz pierwszy pozwoliło tym źródłom wyprzedzić generację termiczną pod względem mocy.

Dane za pierwsze jedenaście miesięcy 2025 roku wykazują ogromną dynamikę zmian: generacja energii słonecznej wzrosła o około 49,5%, natomiast wiatrowej o 37,4% w porównaniu do roku ubiegłego. Tak potężna ekspansja sprawiła, że w lipcu 2025 roku cały przyrost zapotrzebowania na energię elektryczną został zaspokojony wyłącznie przez źródła odnawialne, co zapobiegło zwiększeniu spalania węgla. Całkowity wzrost zużycia energii w kraju w 2025 roku wyniósł 3,5%, przy czym udział paliw kopalnych w konsumpcji utrzymał się na poziomie około 58%. Jednocześnie spadek produkcji w elektrowniach cieplnych (węglowych i gazowych) w całym 2025 roku jest oceniany jako „niemal pewny” i wyniesie około 0,7% rok do roku.

Pomimo gwałtownego wzrostu znaczenia OZE, chińska strategia energetyczna w 2025 roku opierała się na podejściu dwutorowym. W odpowiedzi na obawy dotyczące bezpieczeństwa dostaw, wynikające z wcześniejszych niestabilności sieci, kraj ten oddał do użytku blisko 70 GW nowych mocy w ramach nowoczesnych technologii węglowych. Jest to najwyższy wynik w zakresie uruchamiania nowych bloków węglowych od 2007 roku. Inwestycje te mają na celu zapewnienie stabilności sieci i bilansowanie dostaw w warunkach rosnącej nieprzewidywalności generacji słonecznej i wiatrowej. Do końca 2025 roku moc elektrowni słonecznych osiągnęła około 1 200 GW (wzrost o 35% r/r), podczas gdy moc wiatrowa wyniosła 640 GW, co oznacza wzrost o 23%.

Tempo rozwoju chińskiej fotowoltaiki najlepiej obrazują dane z pierwszej połowy 2025 roku, kiedy to Chiny zainstalowały więcej mocy słonecznych niż wszystkie inne kraje świata łącznie. Tak szybka ekspansja generuje jednak wyzwania strukturalne. Analitycy zwracają uwagę na rosnące ryzyko curtailmentu – czyli marnowania wyprodukowanej energii odnawialnej z powodu niewystarczającej przepustowości sieci przesyłowych i braku magazynów energii. Sytuacja rynkowa również jest napięta: producenci systemów PV mierzą się z trudnościami finansowymi wywołanymi nadprodukcją i niskimi cenami. Narodowy Urząd Energii (NEA) oraz niezależne grupy badawcze kładą silny nacisk na konieczność inwestowania w infrastrukturę sieciową, aby efektywnie zintegrować tak duże wolumeny energii.

Statystyki za okres od października 2024 do września 2025 roku wskazują, że udział węgla w całkowitej produkcji energii elektrycznej wynosił około 55%, a udział paliw kopalnych w ogólnym zużyciu energii oscylował wokół 58%. Liczby te, wraz z uruchomieniem 70 GW nowych mocy węglowych, potwierdzają utrzymującą się zależność od surowców kopalnych w celu zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego. Prognozy na 2026 rok przewidują jednak dodanie kolejnych 120 GW mocy wiatrowych, co zwiastuje dalszą dominację zielonej energii. W dłuższej perspektywie, zgodnie z wytycznymi Państwowego Komitetu Rozwoju i Reform z listopada 2025 roku, Chiny planują sfinalizować budowę nowoczesnego systemu energetycznego do 2035 roku, opierając go na wysokim udziale nowych źródeł i zaawansowanej regulacji.