Chinese zonne-energie haalt windenergie in te midden van strategische uitbreiding steenkoolcapaciteit in 2025

In 2025 bereikte de Chinese energiesector een historische mijlpaal: de opwekking van elektriciteit uit zonnepanelen overtrof voor het eerst de prestaties van windenergie. Deze fundamentele verschuiving is het directe resultaat van de agressieve uitrol van fotovoltaïsche (PV) systemen, die werd gestimuleerd door een spectaculaire daling van de kosten voor zonnepanelen met ongeveer 80% op wereldschaal over het afgelopen decennium. Volgens gegevens van de National Energy Administration (NEA) van China bereikte de gecombineerde geïnstalleerde capaciteit van zonne- en windenergie eind 2025 circa 1.840 GW. Dit vertegenwoordigt meer dan 47% van het totale vermogen van het land, waarmee het voor het eerst de thermische opwekking in capaciteit voorbijstreefde.

De analyse van de cijfers over de eerste elf maanden van 2025 laat een aanzienlijke dynamiek zien: de opwekking van zonne-energie steeg met ongeveer 49,5% op jaarbasis, terwijl windenergie een groei van 37,4% noteerde. Dankzij deze enorme expansie kon in juli 2025 de volledige groei in de elektriciteitsvraag worden gedekt door hernieuwbare bronnen, waardoor een toename in het totale verbruik van steenkool voor stroomproductie werd voorkomen. Hoewel het totale energieverbruik in het land in 2025 met 3,5% toenam, bleef het aandeel van fossiele brandstoffen in het verbruik stabiel op ongeveer 58%. Tegelijkertijd wordt de daling van de thermische opwekking uit steenkool en gas over het gehele jaar 2025 geschat op een vrijwel zekere 0,7% ten opzichte van het voorgaande jaar.

Ondanks de snelle opmars van hernieuwbare bronnen hanteerde de Chinese energiestrategie in 2025 een tweeledige aanpak. Als reactie op zorgen over de leveringszekerheid, ingegeven door eerdere storingen in het elektriciteitsnet, nam het land bijna 70 GW aan nieuwe, schone steenkoolcapaciteit in gebruik. Dit is het hoogste niveau van nieuwe kolencapaciteit sinds 2007. De installatie van deze nieuwe kolencentrales is bedoeld om de stabiliteit van het net te waarborgen en pieken op te vangen in een systeem met een groeiend aandeel variabele zonne- en windenergie. Tegen het einde van 2025 bereikte de geïnstalleerde capaciteit van zonneparken ongeveer 1.200 GW, een stijging van 35% vergeleken met het jaar daarvoor, terwijl de capaciteit van windenergie uitkwam op 640 GW, een toename van 23%.

Het ongekende groeitempo van zonne-energie wordt bevestigd door gegevens uit de eerste helft van 2025, waarin China meer zonnecapaciteit toevoegde dan de rest van de wereld gecombineerd. Deze snelle uitbreiding brengt echter ook structurele uitdagingen met zich mee. Analisten wijzen op een groeiend risico op 'curtailment' — het niet kunnen benutten van opgewekte duurzame elektriciteit door een gebrek aan capaciteit in het elektriciteitsnet en onvoldoende opslagsystemen. De situatie op de markt voor apparatuur weerspiegelt eveneens een disbalans: producenten van PV-systemen kampen met financiële moeilijkheden door overcapaciteit en historisch lage prijzen. Zowel de NEA als onafhankelijke onderzoeksgroepen benadrukken de noodzaak van grootschalige investeringen in de netinfrastructuur om deze enorme energievolumes effectief te kunnen integreren.

Cruciale statistieken over de periode van oktober 2024 tot september 2025 tonen aan dat het aandeel van steenkool in de totale elektriciteitsproductie rond de 55% lag, terwijl het aandeel van fossiele brandstoffen in het totale energieverbruik circa 58% bedroeg. Deze cijfers, samen met de ingebruikname van 70 GW aan nieuwe kolencentrales, getuigen van de aanhoudende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voor de nationale energiezekerheid en het opvangen van de groeiende vraag. Voor 2026 wordt de toevoeging van ongeveer 120 GW aan nieuwe windcapaciteit verwacht, wat duidt op een voortzetting van de actieve groei in de sector voor hernieuwbare energie. Op de lange termijn streeft China, volgens richtlijnen van de Nationale Ontwikkelings- en Hervormingscommissie uit november 2025, naar de vorming van een nieuw energiesysteem tegen 2035, gekenmerkt door een hoog aandeel nieuwe energiebronnen en geavanceerde reguleringsmechanismen.