Podsumowanie Ekspedycji Naukowej na Południowych Wyspach Gwadelupy: Nowe Gatunki i Wzmocnienie Wiedzy o Bioróżnorodności

Na początku 2025 roku ogłoszono rezultaty szeroko zakrojonej misji badawczej pod kryptonimem „La Planète Revisitée des Îles de Guadeloupe” (LPRIG). Działania te, przeprowadzone pod koniec 2024 roku w południowej części archipelagu Gwadelupy, potwierdziły odkrycie nowych, unikalnych na skalę globalną gatunków flory i fauny. Stanowi to istotne poszerzenie dotychczasowej inwentaryzacji zasobów biologicznych tego regionu.

Inicjatywa LPRIG, której współorganizatorami były Regionalna Agencja Bioróżnorodności Wysp Gwadelupy (ARB-IG), Muzeum Historii Naturalnej (MNHN) oraz Francuski Urząd ds. Bioróżnorodności (PatriNat), zgromadziła blisko 100 naukowców. Ich zadaniem było przeprowadzenie dogłębnej analizy terytoriów wysp La Désirade, Marie-Galante oraz Les Saintes. Badania trwały sześć tygodni, rozpoczynając się 27 września 2024 roku. Obejmowały one zarówno komponent morski, jak i lądowy, ze szczególnym uwzględnieniem tak zwanego „zaniedbanego” bogactwa przyrodniczego: drobnych organizmów, takich jak mchy, porosty, grzyby, a także bezkręgowce i mięczaki.

Misja ta stanowi naturalną kontynuację wcześniejszych kampanii morskich Karubenthos I z 2012 roku oraz Karubenthos II z 2015 roku. Te poprzednie wyprawy zaowocowały już identyfikacją ponad 300 nowych gatunków, co w tamtym czasie było najgłębszą inwentaryzacją prowadzoną na Karaibach. W ramach projektu LPRIG położono szczególny nacisk na gromadzenie materiału do sekwencjonowania, planując wygenerowanie około 400 kodów kreskowych DNA gatunków. Ma to na celu znaczące wzmocnienie lokalnej wiedzy na temat delikatnego ekosystemu archipelagu.

Archipelag Gwadelupy jest częścią światowego „hotspotu” bioróżnorodności, jakim są Karaiby. Charakteryzuje się on wyjątkowym, choć jednocześnie narażonym na zniszczenie, dziedzictwem przyrodniczym. Szacuje się, że około 701 gatunków występujących tam jest endemicznych. Izolacja geograficzna oraz zróżnicowanie mikroklimatów sprzyjały wysokiemu wskaźnikowi endemizmu. Niestety, ta sama izolacja sprawia, że lokalna fauna i flora są szczególnie podatne na zagrożenia, w tym na skutki urbanizacji i dynamiczne zmiany klimatyczne. Projekt LPRIG, częściowo finansowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF), ma dostarczyć najnowszych danych naukowych, które będą kluczowe dla kształtowania krajowych i unijnych strategii ochrony środowiska.

W przedsięwzięciu uczestniczyli nie tylko badacze o zasięgu lokalnym, krajowym i międzynarodowym, ale również ponad 110 lokalnych przedsiębiorstw i stowarzyszeń. Wśród nich znaleźli się rybacy, którzy zapewniali kluczową logistykę morską, a także studenci. Sukces tej ekspedycji utwierdza pozycję archipelagu jako jednego z czołowych obszarów Małych Antyli pod względem bogactwa gatunkowego i różnorodności siedlisk. Zebrane dane stanowią solidną podstawę do tworzenia bardziej świadomych i skutecznych polityk zarządzania zasobami naturalnymi regionu.