Nowe Odkrycia: Koty Tworzą Mapy Mentalne Otoczenia na Podstawie Słuchu i Wzroku

Ostatnie badania naukowe dostarczają fascynujących dowodów na to, że domowe koty aktywnie konstruują złożone mapy mentalne swojego otoczenia. Wykorzystują do tego celu zarówno dane wizualne, jak i akustyczne. Zachowanie to, określane przez badaczy jako poznanie społeczno-przestrzenne, świadczy o zaawansowanym poziomie przetwarzania informacji, który wykracza daleko poza prostą reakcję na bodźce zewnętrzne.

Koty przeprowadzają dogłębną analizę akustyczną dźwięków, zestawiając uzyskane dane z wcześniej przyswojonymi trasami i przewidywanymi zdarzeniami w obrębie swojego terytorium. Kluczowym elementem tej zdolności jest porównywanie informacji słuchowych z wewnętrznymi modelami. Przykładowo, jeśli znajomy głos dochodzi z pokoju, w którym obecność tej osoby nie była oczekiwana, wywołuje to u zwierzęcia poczucie dysonansu lub naruszenia jego wewnętrznego porządku. Taka wrażliwość na anomalie akustyczne potwierdza, że koty przetwarzają informacje o niewidzialnym świecie głębiej, niż dotychczas sądzono.

Badania wskazują również, że koty potrafią rozróżniać dźwięki niemówione i rozpoznawać własne imiona, kojarząc słowa z obrazami wizualnymi, co dodatkowo wzmacnia ich kognitywną mapę. Eksperci postrzegają tę bystrość obserwacyjną i analityczną jako cechę ewolucyjną, kluczową dla przetrwania w dzikiej przyrodzie, gdzie niezbędne było śledzenie zdobyczy poza zasięgiem wzroku. Udomowione koty przeniosły ten instynkt do warunków domowych, gdzie ewoluował on w mechanizm skutecznej orientacji w znanym środowisku.

Wyraźna reakcja kotów na zmiany w obecności właściciela lub w codziennej rutynie podkreśla ich silną potrzebę przewidywalności otoczenia. Każde odstępstwo od ustalonego harmonogramu, czy to przestawienie mebli, czy zmiana pory karmienia, może wywołać u kota dezorientację, ponieważ narusza to jego wewnętrzną mapę, potwierdzoną akustycznie i wizualnie. Te zwierzęta są aktywnie zaangażowane w mikrospołeczność gospodarstwa domowego, a nie tylko egzystują obok ludzi.

Kocia plastyczność poznawcza objawia się zdolnością do uczenia się poprzez wzmocnienie, na przykład poprzez kojarzenie naciśnięcia przycisku z otrzymaniem przysmaku, a także umiejętnością rozwiązywania problemów związanych z wydobywaniem pożywienia ze skomplikowanych konstrukcji. Co więcej, wykazują zdolność do zwracania uwagi na działania człowieka, preferując pojemnik, z którym interweniował opiekun, nawet jeśli oba pojemniki zawierały nagrodę. Tak złożone reakcje, w tym rozpoznawanie głosu właściciela, często podawanego w specyficznym tonie, znanym jako „mowa skierowana do kota” (MSK), świadczą o głębokiej adaptacji do ludzkiego otoczenia na przestrzeni tysiącleci udomowienia.

W świetle tych odkryć, relacja między kotem a jego otoczeniem jest znacznie bardziej dynamiczna i kognitywnie zaawansowana, niż sugerowały wcześniejsze modele behawioralne. Zdolność do tworzenia i aktualizowania przestrzennych reprezentacji, bazujących na multisensorycznych danych, stawia koty w rzędzie zwierząt o wyższych zdolnościach poznawczych, co wymaga rewizji dotychczasowych założeń na temat ich inteligencji.