Trump en Xi bespreken Iran, Handel en Taiwan; Reis Beijing in April 2026 Bevestigd

Op woensdag 4 februari 2026 voerden de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping een uitgebreid telefoongesprek. De focus lag op de gespannen situatie rond Iran, de bilaterale handelsspanningen en de gevoelige kwestie van Taiwan. Dit hooggeplaatste contact vond plaats op een cruciaal moment, mede door de formele beëindiging van het New START-verdrag tussen de VS en Rusland op dezelfde dag.

President Trump oefende druk uit op Beijing om Teheran te isoleren met betrekking tot recente Iraanse acties, een beleid dat contrasteert met de aanzienlijke handelsrelatie tussen China en Iran. De internationale handel van Iran met China bedroeg in 2024 circa 32 miljard USD, ondanks toenemende internationale druk. De discussie over Iran viel samen met de nasleep van landelijke protesten in Iran in de voorgaande maand en de Amerikaanse militaire opbouw in het Midden-Oosten. De Amerikaanse administratie weegt militaire opties tegen Iran, waarbij de spanningen hoog zijn na eerdere Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire installaties in juni 2025. Speciale Gezant Steve Witkoff is betrokken bij Iraanse functionarissen, wat duidt op onmiddellijke diplomatieke vervolgacties na het gesprek.

Een opvallend element was de discrepantie in de berichtgeving over de geplande reis van president Trump. Trump bevestigde expliciet zijn voorgenomen bezoek aan Beijing in april 2026. De Chinese officiële lezing van het gesprek liet echter elke verwijzing naar dit bezoek weg, wat wijst op mogelijke diplomatieke ambiguïteit. Desondanks beschreef president Trump zijn persoonlijke band met president Xi als 'extreem goed', terwijl China in zijn slotverklaring verwees naar grote toekomstige topontmoetingen als gelegenheden voor verdere dialoog.

Wat betreft Taiwan, herhaalde de Chinese regering haar onwrikbare positie, stellend dat 'China nooit zal toestaan dat Taiwan wordt afgesplitst'. President Xi benadrukte dat de 'terugkeer van Taiwan naar China een integraal onderdeel is van de naoorlogse internationale orde'. Analisten wijzen erop dat dergelijke opmerkingen routinematig zijn in gesprekken met Amerikaanse presidenten, hoewel de focus van dit specifieke gesprek door Trump bijna uitsluitend op handel werd gelegd. De Amerikaanse beleidslijn inzake Taiwan wordt door analisten beschouwd als continuïteit in het langdurige beleid, ondanks Chinese waarschuwingen om de kwestie voorzichtig te behandelen.

De context van het overleg wordt versterkt door de gelijktijdige gebeurtenissen in de wereldwijde veiligheidsarchitectuur. Op 4 februari 2026 liep het New START-verdrag, dat de strategische nucleaire arsenalen van de VS en Rusland beperkte tot 1.550 kernkoppen elk, formeel af. Dit markeert de eerste keer sinds de vroege jaren zeventig dat er geen wettelijk bindende limieten meer zijn, wat een breuk betekent met meer dan vijftig jaar nucleaire wapenbeheersing. President Xi voerde gelijktijdig een telefoongesprek met de Russische president Vladimir Poetin, wat de verschuivingen in de geopolitieke verhoudingen benadrukt. De wens van president Trump om China te betrekken bij toekomstige nucleaire beperkingen staat in schril contrast met de druk om Iran te isoleren.

Ondanks aanhoudende frictiepunten, zoals de Iraanse kwestie en de diplomatieke onduidelijkheid rond wederzijdse bezoeken, is de algemene toestand van de betrekkingen tussen de VS en China gestabiliseerd na een handelspauze eind 2025. De bevestiging van Trumps reis naar Beijing in april 2026 en de uitnodiging aan Xi voor een staatsbezoek aan Washington wijzen op een voortdurende, zij het gespannen, diplomatieke betrokkenheid. De Chinese woordvoerder Mao Ning beschreef de communicatie tussen de staatshoofden als 'zeer belangrijk voor de stabiele ontwikkeling van de China-VS-relaties'.