Iran en Turkije versnellen aanleg cruciale spoorlijn tussen Azië en Europa

De ministers van Buitenlandse Zaken van Iran en Turkije, respectievelijk Abbas Araghchi en Hakan Fidan, hebben op maandag 30 november 2025 officieel bekendgemaakt dat de prioritaire aanleg van een nieuwe gezamenlijke spoorverbinding van start gaat. Dit traject, in Iran bekend als de Marand-Cheshmeh-Soraya doorvoer-spoorlijn, is essentieel voor de vorming van een belangrijke handelsroute die een directe schakel legt tussen de Aziatische en Europese continenten.

Deze geplande spoorlijn zal een afstand van circa 200 kilometer overbruggen. De route verbindt de Iraanse stad Marand met het Turkse grensgebied Aralik, waarbij de verbinding tot stand komt via Cheshmeh-Soraya. Volgens de Iraanse autoriteiten bedraagt de totale geraamde investering voor dit megaproject ongeveer 1,6 miljard Amerikaanse dollar. De voltooiing van de werkzaamheden wordt verwacht binnen een periode van drie tot vier jaar. Iran ziet zijn strategische ligging op het kruispunt van Eurazië als een groot voordeel. Het land hoopt de economie, die onder druk staat door internationale sancties, een impuls te geven door middel van infrastructuurontwikkeling en versterkte handel met buurlanden.

Eerder benadrukte de Iraanse minister van Transport, Farzaneh Sadegh, dat deze spoorlijn het zuidelijke deel van de historische Zijderoute zal omvormen tot een ‘volledig spoorwegcorridor die de netwerkcontinuïteit tussen China en Europa verzekert’. Zij garandeerde hiermee de ‘snelle en kostenefficiënte doorvoer van alle soorten goederen met minimale onderbrekingen’. Een succesvolle realisatie van deze lijn zal de positie van zowel Iran als Turkije als centrale transitohubs verstevigen. Dit verschuift het economische zwaartepunt van zeeverkeer naar landroutes en sluit nauw aan bij wereldwijde initiatieven zoals het Chinese Belt and Road Initiative (BRI).

Tijdens de gezamenlijke persconferentie in Teheran kwamen ook bredere aspecten van het strategisch partnerschap aan bod. Er werd gesproken over het wegnemen van bestaande handels- en investeringsbelemmeringen. Een belangrijk aandachtspunt was de energiesector: Iran liet weten bereid te zijn het huidige contract voor de export van aardgas naar Turkije, dat in november 2026 afloopt, te verlengen. Daarnaast werd gesproken over een uitbreiding van de samenwerking op het gebied van elektriciteit. Dit alles onderstreept de ambitie van Teheran en Ankara om hun onderlinge banden te verdiepen, wat verder reikt dan louter logistieke afspraken.

Naast de infrastructuurprojecten stemden de ministers hun visies op de regionale veiligheid op elkaar af. Zij identificeerden de Israëlische expansie eenduidig als de grootste bedreiging voor de stabiliteit in de regio. Iran kondigde bovendien aan een nieuw consulaat te openen in de Turkse provincie Van, wat duidt op een verdieping van de diplomatieke relaties. De overeenkomst van 30 november 2025 markeert de bekroning van een meerlagige strategische toenadering tussen de twee mogendheden, gericht op economische voorspoed en het verwerven van een leidende rol in het Euraziatische transitverkeer.