VN Veiligheidsraad Bijeen Na Escalatie Spanningen Tussen VS en Venezuela Na Inbeslagname Olietankers

Op dinsdag 23 december 2025 kwam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen voor een spoedzitting. Deze vergadering was aangevraagd door de regering van Venezuela. De agenda concentreerde zich op de scherpe verslechtering van de relaties tussen Caracas en Washington. Deze escalatie werd veroorzaakt door een reeks inbeslagnames van olietankers en de daaropvolgende aankondiging van een marineblokkade door de Verenigde Staten. Venezuela bestempelde deze Amerikaanse acties als ‘internationaal piraterij’, wat het hoogtepunt vormde van de drukcampagne tegen het regime van Nicolás Maduro. Zowel de Russische Federatie als China steunden het verzoek van Venezuela om de VN-Veiligheidsraad te laten vergaderen, waarbij zij aandrongen op bespreking van de incidenten binnen het internationaal juridische kader.

De escalatie van het conflict bereikte een kritiek punt nadat de Amerikaanse kustwacht op 10 december 2025 de tanker Skipper in beslag nam als onderdeel van ‘Operatie Zuidelijke Speer’. Kort daarna, op 20 december 2025, werd de tanker Centuries, die onder Panamese vlag voer, onderschept. De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde vanuit Mar-a-Lago ondubbelzinnig dat het vertrek van Maduro noodzakelijk was en waarschuwde voor de gevolgen bij verzet. De Amerikaanse minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem, koppelde deze inbeslagnames aan inspanningen om drugssmokkel naar de Verenigde Staten tegen te gaan. Eerder, sinds het begin van september 2025, hadden Amerikaanse militaire operaties geleid tot aanvallen op kleine vaartuigen, waarbij volgens berichten meer dan 100 mensen omkwamen.

De Verenigde Staten rechtvaardigen hun optreden met de strijd tegen drugscriminaliteit en het tegengaan van het regime van Maduro, dat volgens minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo banden heeft met het ‘Kartel van de Zonnen’ (Cartel of the Suns), dat door de VS als terroristische organisatie wordt beschouwd. Caracas, vertegenwoordigd door minister van Buitenlandse Zaken Iván Gil, benadrukt daarentegen dat de inbeslagnames een daad van agressie zijn gericht op regimeverandering. Als reactie hierop heeft de Nationale Assemblee van Venezuela wetgeving geïnitieerd die straffen tot 20 jaar gevangenisstraf oplegt voor ‘piraterij’ tegen commerciële schepen die met de republiek handelen.

Rusland, via minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov, liet een waarschuwing horen. Moskou stelde dat de acties van Washington konden leiden tot een ‘fatale fout’ die de stabiliteit van het zeevervoer in de regio in gevaar brengt. China, de grootste afnemer van Venezolaanse olie, veroordeelde de inbeslagnames als een grove schending van het internationaal recht en een eenzijdige intimiderende daad, zoals verklaard door de woordvoerder van het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken, Lin Jian. Peking onderstreepte het recht van Venezuela op wederzijds voordelige samenwerking, met name met de Volksrepubliek China, waarnaar een groot deel van de Venezolaanse olie wordt verscheept, vaak via de zogenaamde ‘schaduwvloot’. De Amerikaanse marinecampagne, bekend als ‘Operatie Zuidelijke Speer’, begon op 1 september 2025 en omvatte de inzet van aanzienlijke zeestrijdkrachten, waaronder een vliegdekschipgevechtsgroep met de USS Gerald R. Ford als vlaggenschip.

De door Trump op 17 december ingestelde blokkade heeft reeds geleid tot een scherpe daling van de Venezolaanse olie-export, aangezien schepen gedwongen zijn in lokale wateren te wachten. Een derde schip, de Bella 1, eveneens onderworpen aan sancties, wist op zondag een inbeslagname te ontlopen door weg te varen van de achtervolging. De confrontatie rond maritieme activa en sancties markeert een verschuiving van economische maatregelen naar directe militaire interventie, wat grote internationale bezorgdheid wekt. De inbeslagname van de Centuries, die volgens deskundigen niet onder sancties viel, wijst op een verscherping van het beleid van de regering-Trump, terwijl Venezuela en zijn bondgenoten dit zien als een directe bedreiging voor de soevereiniteit en de internationale rechtsorde.