G7-ministers van Financiën bevestigen bereidheid om strategische reserves in te zetten na escalatie in het Midden-Oosten

Op 9 maart 2026 kwamen de ministers van Financiën van de G7-landen bijeen voor een spoedoverleg via videoverbinding. Dit overleg, geïnitieerd door Frankrijk als huidig voorzitter van de G7, stond volledig in het teken van de escalerende militaire spanningen tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran en de impact daarvan op de wereldwijde energiemarkten. De centrale uitkomst van de bijeenkomst was de bevestiging dat de lidstaten bereid zijn om gecoördineerde stappen te ondernemen om de leveringszekerheid te waarborgen. Dit omvat onder meer het potentieel vrijgeven van strategische oliereserves, hoewel een definitief besluit over de daadwerkelijke inzet daarvan nog niet is genomen.

De noodzaak voor dit overleg werd ingegeven door een explosieve stijging van de energieprijzen, aangewakkerd door geopolitieke onrust en verstoringen in cruciale transportroutes in het Midden-Oosten. De prijs voor Brent-olie naderde op een gegeven moment de grens van 120 dollar per vat, terwijl WTI-futures boven de 95 dollar werden verhandeld. Hiermee werd voor het eerst sinds juli 2022 de psychologische grens van 100 dollar per vat doorbroken. Vooral WTI liet een extreme stijging zien van 35,6% in de week voorafgaand aan de G7-bijeenkomst. Na de officiële verklaring van de G7 over de bereidheid tot actie, stabiliseerde de Brent-koers zich rond de 100 dollar, terwijl WTI halverwege de dag op 9 maart sloot op een niveau van 98,10 dollar.

De huidige geopolitieke crisis escaleerde op 28 februari 2026 na de liquidatie van ayatollah Ali Khamenei, wat leidde tot diverse vergeldingsacties van Iraanse zijde. Een direct gevolg hiervan is de beperkte doorgang voor olietankers door de Straat van Hormuz, een vitale maritieme ader die goed is voor ongeveer 25% van de wereldwijde oliehandel over zee. Volgens gegevens van Kpler passeerden er in 2025 dagelijks meer dan 13 miljoen vaten ruwe olie door deze nauwe doorgang, wat neerkomt op circa 31% van alle maritieme oliestromen. De blokkade of vertraging in deze route creëert een gevaarlijke flessenhals voor de export uit landen als Saoedi-Arabië, Irak, de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit, wat de gehele transportketen ontregelt.

De Franse minister van Financiën, Roland Lescure, die de vergadering voorzat, verduidelijkte dat de groep nog niet het punt heeft bereikt waarop reserves daadwerkelijk worden aangesproken, maar hij benadrukte dat alle noodzakelijke maatregelen worden overwogen. De lidstaten van het Internationaal Energieagentschap (IEA) beschikken gezamenlijk over een strategische voorraad van meer dan 1,2 miljard vaten. Fatih Birol, de uitvoerend directeur van het IEA, pleitte tijdens de bijeenkomst voor een gecoördineerde vrijgave van deze voorraden. De Verenigde Staten, die de grootste reserves ter wereld beheren in Texas en Louisiana, hadden begin 2026 ongeveer 360 miljoen vaten op voorraad. Dit is een historisch laag niveau na eerdere onttrekkingen in 2024 die verband hielden met incidenten in de Zuid-Chinese Zee. Hoewel de fysieke levering van deze olie doorgaans twee tot vier weken in beslag neemt, heeft de aankondiging van een mogelijke vrijgave vaak een direct dempend effect op de termijnprijzen.

Ondertussen heeft Iran ayatollah Mojtaba Khamenei aangesteld als de nieuwe opperste leider, een stap die suggereert dat er op korte termijn weinig bereidheid is tot concessies in dit slepende conflict. Aan de andere kant verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump eerder dat de stijgende energieprijzen een zeer kleine prijs zijn voor wereldwijde veiligheid en vrede. Met deze gezamenlijke verklaring heeft de G7 een gecoördineerde, zij het voorzichtige, economische reactie getoond op een ernstige geopolitieke schok. Het hoofddoel blijft het verzachten van de inflatoire druk die wordt veroorzaakt door de aanhoudende verstoringen in de energievoorziening.

De komende periode zal uitwijzen of deze intentieverklaring voldoende is om de markten langdurig te kalmeren. De G7-landen blijven in nauw contact met internationale partners om de situatie in de Straat van Hormuz te monitoren. Vooralsnog fungeert de toezegging van de ministers als een belangrijk signaal naar speculanten en consumenten dat de grootste economieën ter wereld bereid zijn in te grijpen als de stabiliteit van de mondiale energievoorziening verder in het geding komt.