Copernicus bevestigt: 2025 was het op twee na warmste jaar ooit, kritieke grens van 1,5°C overschreden

De Europese Copernicus Climate Change Service (C3S) heeft in januari 2026 een alarmerende analyse gepresenteerd waaruit blijkt dat 2025 de derde plaats inneemt op de lijst van warmste jaren sinds het begin van de instrumentele metingen in 1850. De gemiddelde wereldwijde temperatuur aan het aardoppervlak lag in 2025 maar liefst 1,47°C boven het pre-industriële niveau van de referentieperiode 1850–1900. Hoewel dit cijfer 0,01°C lager was dan in 2023 en 0,13°C onder het absolute recordjaar 2024 bleef, bevestigen deze gegevens de hardnekkige trend van de opwarming van de aarde. Opmerkelijk is dat 2025 het warmste jaar ooit was tijdens een La Niña-fase, wat aantoont dat menselijke factoren inmiddels sterker zijn dan natuurlijke klimaatschommelingen.

Een cruciale bevinding van C3S is dat de gemiddelde temperatuur over de driejarige periode van 2023 tot en met 2025 voor het eerst in de geschiedenis de drempel van 1,5°C heeft overschreden, een grens die was vastgelegd in het Akkoord van Parijs uit 2015. Carlo Buontempo, de directeur van C3S, merkte op dat een langdurige overschrijding van deze limiet inmiddels onvermijdelijk lijkt. Hij benadrukte dat de focus nu moet verschuiven naar het beheersen van de gevolgen van deze doorbraak. Wetenschappers, waaronder adjunct-directeur Samantha Burgess, wijzen erop dat het huidige tempo van de opwarming kan leiden tot een structurele schending van de 1,5°C-grens rond 2030, wat tien jaar eerder is dan de oorspronkelijke voorspellingen bij het sluiten van het klimaatakkoord.

De regionale klimaatverschillen waren in 2025 bijzonder uitgesproken. Antarctica registreerde het warmste jaar sinds het begin van de waarnemingen, terwijl het Noordpoolgebied de tweede plek op de ranglijst van warmste jaren bezette. In februari 2025 bereikte de totale hoeveelheid zee-ijs in beide poolgebieden het laagste niveau sinds de start van de satellietmetingen in de jaren 70. Daarnaast kreeg de helft van het wereldwijde landoppervlak te maken met een toename van het aantal dagen met 'sterke' hittestress, waarbij temperaturen van 32°C of hoger werden gemeten. Dit droeg direct bij aan verwoestende bosbranden in Europa en Noord-Amerika. Laurence Rouil, directeur van CAMS, bevestigde dat de onophoudelijke stijging van de concentratie broeikasgassen door menselijke activiteiten de dominante factor blijft achter deze extreme temperaturen.

Deze zorgwekkende klimaatgegevens werden gepresenteerd tegen de achtergrond van de resultaten van de 30e VN-Klimaatconferentie (COP30), die van 10 tot 21 november 2025 plaatsvond in het Braziliaanse Belém. Deze top in het Amazonegebied was bedoeld om de financiële instrumenten te bekrachtigen die eerder tijdens COP29 in Bakoe waren overeengekomen. Hoewel bijna 100 landen hun nationaal bepaalde bijdragen (NDC's) hebben geactualiseerd, bevatte het slotdocument van COP30 geen bindend plan voor de volledige uitfasering van fossiele brandstoffen. Tijdens COP29 was al afgesproken om de klimaatfinanciering tegen 2035 te verhogen naar ten minste 1,3 biljoen dollar per jaar.

Tijdens de onderhandelingen in Belém bleven de discussies over de indicatoren voor het Wereldwijde Aanpassingsdoel moeizaam verlopen. Landen als Panama, Sierra Leone en Canada uitten, samen met de Europese Unie, hun ontevredenheid over het gebrek aan meetbare doelen in de voorgestelde plannen. Desondanks toonde de Europese Unie ambitie door een herziene NDC te presenteren, met als doel de uitstoot tegen 2035 met 66,25% tot 72,5% te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. Dit beleid moet de weg vrijmaken voor een volledige klimaatneutraliteit in 2050, waarmee Europa hoopt een voortrekkersrol te blijven spelen in de mondiale klimaatstrijd.