Copernicus: Năm 2025 ghi nhận mức nhiệt cao thứ ba lịch sử, giai đoạn 2023–2025 chính thức vượt ngưỡng giới hạn 1,5°C

Vào tháng 1 năm 2026, Dịch vụ Thay đổi Khí hậu Copernicus (C3S) của Liên minh Châu Âu đã công bố một báo cáo phân tích quan trọng, xác nhận rằng năm 2025 là năm nóng thứ ba trong lịch sử kể từ khi các phép đo lường bằng thiết bị bắt đầu vào năm 1850. Theo dữ liệu, nhiệt độ trung bình bề mặt toàn cầu trong năm 2025 cao hơn 1,47°C so với mức trung bình của thời kỳ tiền công nghiệp (giai đoạn 1850–1900). Mặc dù con số này thấp hơn 0,01°C so với năm 2023 và kém 0,13°C so với năm kỷ lục 2024, nhưng nó vẫn khẳng định một xu hướng nóng lên toàn cầu không hề thuyên giảm. Một chi tiết đáng chú ý là năm 2025 đạt mức nhiệt kỷ lục này ngay cả trong điều kiện hiện tượng La Niña đang diễn ra, điều này chứng tỏ các yếu tố do con người gây ra đang lấn át hoàn toàn những biến động tự nhiên của khí hậu.

Một trong những kết luận then chốt từ C3S là lần đầu tiên trong lịch sử, giai đoạn ba năm liên tiếp từ 2023 đến 2025 đã ghi nhận mức nhiệt độ trung bình vượt quá ngưỡng 1,5°C – giới hạn quan trọng được thiết lập trong Thỏa thuận Paris năm 2015. Ông Carlo Buontempo, Giám đốc C3S, nhận định rằng việc vượt qua giới hạn này trong dài hạn là điều không thể tránh khỏi, và trọng tâm hiện nay cần được chuyển sang việc quản lý các hệ lụy từ sự đứt gãy này. Các nhà khoa học, bao gồm cả Phó Giám đốc C3S Samantha Burgess, cảnh báo rằng với tốc độ nóng lên hiện tại, ngưỡng 1,5°C có thể bị phá vỡ một cách bền vững vào năm 2030. Con số này sớm hơn tới một thập kỷ so với những dự báo ban đầu được đưa ra khi ký kết Thỏa thuận Paris.

Các hiện tượng khí hậu bất thường tại các khu vực trong năm 2025 cũng được thể hiện một cách rõ rệt. Châu Nam Cực đã trải qua năm ấm nhất từng được ghi nhận, trong khi Bắc Cực xếp vị trí thứ hai về mức độ nóng bức. Vào tháng 2 năm 2025, tổng lượng băng biển ở cả hai vùng cực đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu quan sát qua vệ tinh vào những năm 1970. Thêm vào đó, một nửa diện tích đất liền trên hành tinh phải chịu đựng nhiều ngày hơn với tình trạng "stress nhiệt mạnh" (nhiệt độ từ 32°C trở lên), dẫn đến các vụ cháy rừng nghiêm trọng tại Châu Âu và Bắc Mỹ. Giám đốc CAMS, Laurence Rouil, khẳng định rằng sự gia tăng liên tục của nồng độ khí nhà kính do hoạt động của con người vẫn là nhân tố chủ chốt gây ra những mức nhiệt cực đoan này.

Những dữ liệu khí hậu báo động này được đưa ra ngay sau khi Hội nghị lần thứ 30 của các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) kết thúc tại Belém, Brazil, diễn ra từ ngày 10 đến 21 tháng 11 năm 2025. Hội nghị thượng đỉnh tổ chức tại vùng Amazon này được kỳ vọng sẽ củng cố các công cụ tài chính đã thống nhất tại COP29 ở Baku. Dù gần 100 quốc gia đã cập nhật Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), văn bản cuối cùng của COP30 vẫn chưa thể thiết lập một kế hoạch ràng buộc về việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch. Trước đó, tại COP29, các bên đã đồng ý tăng tài trợ khí hậu lên ít nhất 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm cho đến năm 2035. Tại COP30, các cuộc thảo luận về chỉ số cho Mục tiêu Toàn cầu về Thích ứng vẫn tiếp tục căng thẳng, khi các quốc gia như Panama, Sierra Leone, Canada và Liên minh Châu Âu bày tỏ sự không hài lòng với tính thiếu đo lường của các mục tiêu đề ra. Liên minh Châu Âu cũng đã trình bày bản NDC cập nhật với mục tiêu cắt giảm phát thải từ 66,25% đến 72,5% vào năm 2035 so với mức năm 1990, hướng tới mục tiêu trung hòa khí hậu vào năm 2050.