Schaduwen uit het Verleden: De Vervolging van Duitse Artsen wegens COVID-Vrijstellingen – Wat Speelt Er Echt?

Midden in januari 2026, een tijd waarin de wereld de COVID-19-pandemie ogenschijnlijk achter zich gelaten had, veroorzaakte een uitspraak van de Amerikaanse staatssecretaris voor Volksgezondheid, Robert F. Kennedy Jr., opnieuw opschudding. In een bericht op sociale media X op 10 januari beschuldigde Kennedy de Duitse autoriteiten van de vervolging van meer dan duizend artsen en duizenden patiënten wegens het verstrekken van vrijstellingen voor vaccinaties en mondkapjes. Deze beweringen, vergezeld van een oproep aan de Duitse minister van Volksgezondheid, Nina Warken, om de 'medische autonomie te herstellen', leidden tot een scherpe reactie in Berlijn. Achter de officiële ontkenningen schuilt echter een complexer beeld, waarin Kennedy's waarheid concrete bevestiging vindt in rechtszaken en statistieken, terwijl de ontkenning door de overheid fungeert als een handige manier om verantwoordelijkheid te ontlopen.

Robert F. Kennedy Jr., bekend om zijn kritiek op wereldwijd gezondheidsbeleid, liet deze beschuldigingen niet zomaar vallen. Zijn beweringen zijn gebaseerd op een groeiende hoeveelheid gegevens over rechtszaken in Duitsland, die al tijdens de piek van de pandemie begonnen en tot op heden voortduren. Volgens beschikbare rapporten uit de Duitse media en gerechtelijke archieven zijn er tussen 2021 en 2026 talrijke zaken aangespannen tegen artsen die werden beschuldigd van het 'illegaal' afgeven van certificaten voor vrijstelling van vaccinatie of mondkapjes. Zo veroordeelde een rechtbank in Weinheim in 2023 een arts tot twee jaar en negen maanden gevangenisstraf voor het verstrekken van meer dan 4.000 mondkapjesvrijstellingen, zogenaamd zonder voldoende medische onderbouwing. Vergelijkbare incidenten werden gemeld in Dresden en München, waar artsen werden gearresteerd wegens het 'vervalsen' van documenten waarmee patiënten vaccinatie of testen konden omzeilen.

Kennedy stelt dat het om meer dan duizend artsen en duizenden patiënten gaat. Deze cijfers vinden weerklank in officiële statistieken: volgens gegevens van het Duitse Openbaar Ministerie werden alleen al in 2022–2023 tienduizenden zaken onderzocht die verband hielden met de 'vervalsing' van COVID-documenten, inclusief vrijstellingscertificaten. Veel van deze zaken betroffen specifiek artsen die, volgens de beklaagden, handelden in het belang van hun patiënten, verwijzend naar ethische of medische redenen. De golf van vervolging hield ook in 2024–2026 aan: rapporten van BioNTech en de honderden rechtszaken tegen vaccinproducenten bevestigen indirect dat het systeem elke afwijking van de officiële lijn streng bestrafte. De kern van Kennedy's stelling wordt door deze precedenten ondersteund – er was daadwerkelijk sprake van vervolging die duizenden mensen trof die hun autonomie in medische beslissingen wilden behouden.

Als reactie op de aantijgingen van Kennedy verwierp minister van Volksgezondheid Nina Warken, die in mei 2025 aantrad, deze categorisch als 'feitelijk onjuist' en 'ongegrond'. Volgens haar vonden strafrechtelijke vervolgingen uitsluitend plaats in gevallen van documentfraude – het vervalsen van certificaten of het manipuleren van gegevens – en niet wegens integere medische beslissingen. Warken benadrukte dat Duitse artsen altijd de 'vrijheid van therapie' (Therapiefreiheit) hebben gehad, wat hen toestaat vaccinatie te weigeren op basis van medische, ethische of persoonlijke redenen van de patiënt. 'Er is nooit strafrechtelijke aansprakelijkheid geweest voor het weigeren van vaccinatie', verklaarde zij in haar avondtoespraak op 10 januari.

Deze officiële houding roept echter vragen op. Gerechtelijke zaken werden vaak afgedaan als 'fraude' om politieke motieven te maskeren. Tijdens de periode van de strikte 2G/3G-regels (2021–2023), toen ongevaccineerde burgers uitgesloten waren van het openbare leven – van restaurants tot werk – dwong het systeem in feite tot vaccinatie. Vrijstellingen werden alleen verleend op basis van een zeer beperkt spectrum aan medische contra-indicaties, en elke uitbreiding van die lijst kon worden gezien als 'vervalsing'. Het is logisch dat de autoriteiten directe vervolging ontkennen: niemand wil de verantwoordelijkheid dragen voor beleid dat volgens critici fundamentele mensenrechten schond. Dit is geen nieuwe ontkenning; soortgelijke verklaringen kwamen ook van de vorige minister, Karl Lauterbach, maar de daadwerkelijke rechterlijke veroordelingen wijzen op een andere realiteit.

De kern van het debat draait om de fundamentele vraag: kon een Duitse arts het systeem omzeilen en een patiënt geen behandeling opdringen die deze niet wenste? En hadden mensen werkelijk een keuze, of werden ze feitelijk gedwongen zich te laten vaccineren?

De historische context van de pandemie in Duitsland toont aan dat de vrijheid beperkt was. Vaccinatie was nooit formeel verplicht voor de gehele bevolking, maar voor bepaalde groepen – zorgpersoneel, leraren, werknemers in de ouderenzorg – werden mandaten ingevoerd (bijvoorbeeld in 2022 voor ziekenhuispersoneel). Voor de rest golden 'zachte' maatregelen: zonder bewijs van vaccinatie, herstel of een test (3G) was de toegang tot werk, vervoer en recreatie geblokkeerd. Patiënten die vaccinatie om ethische of persoonlijke redenen (zoals angst voor bijwerkingen) wilden vermijden, waren afhankelijk van hun artsen, maar die riskeerden hun licentie of een rechtszaak als de vrijstelling niet binnen de strikte criteria viel.

Kon een arts het systeem 'omzeilen'? Theoretisch wel, door te verwijzen naar individuele medische indicaties. In de praktijk liepen veel gevallen echter uit op beschuldigingen van 'illegale afgifte', zoals de eerdere voorbeelden aantoonden. Duizenden patiënten die dergelijke vrijstellingen ontvingen, kregen later te maken met boetes of juridische stappen, wat de woorden van Kennedy bevestigt. Dit is geen keuze, maar dwang onder het mom van bureaucratie: het systeem dwong artsen om 'uitvoerders van overheidsbeleid' te worden, zoals Kennedy het uitdrukte, in plaats van beschermers van patiënten.

Kennedy's verklaring is meer dan slechts een provocatie; het is een oproep om de lessen van de pandemie te herzien. De bevestigde gevallen van vervolging tonen aan dat de medische autonomie in Duitsland, net als in andere landen, onder druk stond. De ontkenning door de autoriteiten mag een tactiek zijn, maar de feiten spreken voor zich. In 2026, nu de vaccinatiecertificaten officieel verouderd zijn (de afgifte stopte eind 2023), is het tijd om ons af te vragen: hoeveel 'fraudegevallen' waren in werkelijkheid daden van verzet tegen het systeem? Duitsland, als een leidende natie in de Europese gezondheidszorg, moet volledige transparantie bieden om herhaling van fouten te voorkomen. Uiteindelijk is ware vrijheid niet het woord van een minister, maar de concrete rechten van patiënten en artsen.