AI-botfarms onder controle van één agent: hoe autonome systemen publieke narratieven creëren en opdringen

Begin april 2026 ging er op X (voorheen Twitter) een korte video viraal die veel gebruikers met andere ogen naar hun vertrouwde tijdlijn deed kijken. Op het computerscherm is een dicht raster van tientallen virtuele smartphones te zien. Elk 'toestel' toont de interface van populaire platforms zoals X, WeChat en diverse berichtendiensten. De accountnummers lopen van 01 tot 50 en hoger. Terwijl de camera langzaam over de monitor glijdt, verversen de vensters zich in realtime: er verschijnen berichten, likes en reacties, en er wordt door de tijdlijn gescrold. Geen enkele muisklik of menselijke opdracht komt eraan te pas; de autonome AI-agent genaamd Manus regelt alles.

Binnen enkele uren werd de video honderdvoudig duizenden keren bekeken. De demonstratie is even eenvoudig als angstaanjagend effectief: één AI beheert tegelijkertijd vijftig accounts, publiceert content, gaat de interactie aan met het publiek en blijft 24/7 actief. Er zijn geen pauzes of tekenen van vermoeidheid — er zijn alleen algoritmen en virtuele emulators.

Congreslid Anna Paulina Luna citeerde een van de video's, eerst via haar persoonlijke account en later via haar officiële kanaal. "Pas op voor psyop-botfarms", schreef ze in haar eerste bericht. In het tweede voegde ze toe: "Buitenlandse inlichtingendiensten zetten botfarms in om tijdlijnen te overspoelen en narratieven te manipuleren. Dit is moderne oorlogsvoering. Wees waakzaam en laat je niet misleiden door leugens."

Het is niet voor het eerst dat Luna, een veteraan van de Amerikaanse luchtmacht, waarschuwt voor de risico's van informatiebeïnvloeding. Haar commentaar zorgde direct voor een grotere maatschappelijke impact. De discussie ging verder dan de technologische vernieuwing: het ging over de vraag hoe dergelijke tools kunnen worden ingezet voor de massale verspreiding van desinformatie, het kunstmatig aanjagen van trends of het beïnvloeden van de publieke opinie in de aanloop naar verkiezingen.

Manus AI is een ontwikkeling van de Chinese startup Monica, die later werd overgenomen door Meta. De agent wordt gepositioneerd als een veelzijdige assistent voor taken variërend van onderwerp-onderzoek tot het automatiseren van routineklussen. De demonstratie met vijftig accounts is een treffend voorbeeld van de mogelijkheden van het systeem. De technologie op zich is niet nieuw; verschillende bedrijven testen al vergelijkbare multi-agentsystemen. Toch was het juist dit filmpje dat de katalysator werd voor een breed publiek debat.

Experts wijzen erop dat de grenzen tussen echte gebruikers en geautomatiseerde accounts vervagen. Voor de gemiddelde lezer wordt het steeds lastiger om een authentiek bericht te onderscheiden van content die door AI is gegenereerd. Wanneer duizenden van zulke 'levensechte' accounts gecoördineerd te werk gaan, ontstaat er een vertekend beeld van de publieke opinie.

Er zijn momenteel geen harde bewijzen dat Manus daadwerkelijk door buitenlandse inlichtingendiensten wordt gebruikt. De waarschuwing van de Amerikaanse politica weerspiegelt echter de groeiende bezorgdheid bij overheden wereldwijd. In een tijdperk waarin algoritmen bepalen wat we als eerste te zien krijgen, vormen autonome AI-agenten een nieuw beïnvloedingsinstrument, waarbij de hoofdvraag niet meer is hoe het werkt, maar door wie en met welk doel het wordt ingezet.

Terwijl de technologie zich verder ontwikkelt, rest de gebruiker slechts één ding: content kritisch blijven beoordelen en onthouden dat er achter een flitsend beeld op de tijdlijn geen mens hoeft te zitten, maar een slim programma dat nooit slaapt.