LIGO-Virgo-KAGRA-samenwerking publiceert GWTC-4-catalogus met 128 nieuwe detecties van zwaartekrachtgolven

In maart 2026 heeft de internationale LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) samenwerking een cruciale mijlpaal bereikt binnen de astronomie van zwaartekrachtgolven met de presentatie van de geactualiseerde GWTC-4-catalogus. Deze uitgebreide dataset, die officieel is verschenen in een collegiaal getoetste editie van het tijdschrift Astrophysical Journal Letters, vergroot de database van geregistreerde rimpelingen in de ruimtetijd aanzienlijk. Hiermee worden de fundamentele voorspellingen die Albert Einstein al in 1915 deed, opnieuw krachtig bevestigd door moderne observaties.

De GWTC-4-catalogus bevat maar liefst 128 nieuwe bronnen van zwaartekrachtgolven die zijn vastgelegd tijdens het eerste deel van de vierde waarnemingscyclus (O4a). Deze specifieke meetperiode liep van mei 2023 tot januari 2024. Met deze toevoeging is de omvang van de catalogus meer dan verdubbeld ten opzichte van de vorige versie, die 90 gebeurtenissen bevatte uit de drie voorgaande campagnes. Hoewel een voorlopige versie 4.0 al in augustus 2025 aan het publiek werd getoond, vond de formele wetenschappelijke bekrachtiging en publicatie plaats in 2026.

Deze nieuwe reeks detecties omvat een breed scala aan fusies van compacte objecten in het universum. De massa's van de zwarte gaten in deze binaire systemen variëren aanzienlijk, van 5,79 tot wel 137 zonsmassa's. Een van de meest opvallende gebeurtenissen in deze dataset is GW231123_135430. Wetenschappers vermoeden dat dit de fusie is van een binair zwart gat met de grootste massa die tot op de dag van vandaag is gedocumenteerd. De overvloed aan ontdekte zwarte gaten biedt direct nieuwe inzichten in stellaire evolutieprocessen en de vormingsmechanismen van deze mysterieuze objecten. Daarnaast helpt het bij het verfijnen van kosmologische metingen, zoals de bepaling van de Hubble-constante.

Het wereldwijde netwerk van observatoria dat verantwoordelijk is voor deze baanbrekende ontdekkingen bestaat uit het Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory (LIGO) in de Verenigde Staten, de Virgo-interferometer in Italië en de Kamioka Gravitational Wave Detector (KAGRA) in Japan. Het is noemenswaardig dat KAGRA voor het eerst gedurende de gehele O4-cyclus gelijktijdig met LIGO en Virgo deelnam aan de wetenschappelijke gegevensverzameling. De vierde waarnemingscyclus (O4), die begon in mei 2023 en eindigde op 18 november 2025, was de langste in de geschiedenis van het netwerk. Van de ongeveer 250 kandidaten die tijdens O4 in realtime werden geregistreerd, zijn er 128 opgenomen in GWTC-4.0, wat de toegenomen gevoeligheid van de detectoren onderstreept.

De publicatie van GWTC-4 markeert een significante vooruitgang in de observationele astrofysica en biedt een enorme hoeveelheid data om de algemene relativiteitstheorie te testen. Het stelt onderzoekers in staat om populaties van compacte objecten in het heelal diepgaand te bestuderen. De detectie van asymmetrische fusies en het vastleggen van de meest massieve fusie tot nu toe leveren cruciale empirische kaders voor theoretische modellen. De LVK-collaboratie kijkt inmiddels al vooruit naar de volgende waarnemingscyclus van zes maanden, aangeduid als IR1. Deze zal naar verwachting eind zomer of begin herfst 2026 van start gaan, nadat de noodzakelijke hardware-upgrades aan de installaties zijn voltooid.